Quan đòi ba linh mục bước qua thập giá. Đã nhiều ngày tra tấn, không ai chịu. Cha Nghi bước lên, thưa với quan một câu ngắn gọn đến lạnh người: bẩm ông lớn, chúng tôi xin ông lớn một lát gươm. Không xin tha, không xin khoan hồng. Chỉ xin được chết vì Chúa.
Cậu bé ở nhà xứ Kẻ Vồi
Giuse Nguyễn Đình Nghi, còn được gọi là Giuse Kim, sinh năm 1793 tại làng Hà Hồi, huyện Thượng Phúc, phủ Thường Tín, nay thuộc Hà Nội. Từ nhỏ, cậu đã ở nhà xứ Kẻ Vồi, học tiếng Latinh.
Ở chủng viện, cậu có một người bạn học: Phaolô Nguyễn Ngân, quê Thanh Hóa. Hai cậu chủng sinh không biết rằng một ngày nào đó, họ sẽ cùng nhau đi đến cuối cuộc đời.
Cậu làm thầy giảng, rồi khoảng ba mươi tuổi chịu chức linh mục.
Người mục tử nghiêm trang
Cha đi qua nhiều xứ: Sơn Miêng, Kẻ Bạc, Phúc Nhạc. Rồi cha làm chánh xứ Đa Phạn khoảng mười năm. Người ta nhớ cha là một linh mục nghiêm trang, đạo đức. Cha có biệt tài khuyên nhủ những người đã xa rời nếp sống đạo trở về với Chúa.
Có những linh mục nổi tiếng vì lời giảng hùng hồn. Cha Nghi thì khác. Cha đi tìm từng con chiên lạc, ngồi với họ, nói với họ, cho đến khi họ quay về.
Rồi cha được sai về Kẻ Báng. Ở đó, cha gặp lại người bạn học cũ là cha Ngân. Hai người lại cùng làm việc bên nhau.
Vây làng
Năm 1840, dưới triều Minh Mạng, quân lính vây làng Kẻ Báng. Cha Nghi và cha Ngân bị bắt. Rồi trong ngục Nam Định, hai cha gặp cha già Martinô Tạ Đức Thịnh, người đã tám mươi tuổi, cũng vừa tự ra nhận mình là linh mục.
Ba linh mục, một người trẻ nhất cũng đã gần năm mươi, cùng chung một căn ngục.
Một lát gươm
Đầu tháng 6 năm 1840, quan liên tục tra hỏi, đánh đập, bắt ba cha bước qua thập giá. Ngày 8 tháng 6, khi quan lại đòi, cha Nghi thưa:
"Bẩm ông lớn, chúng tôi xin ông lớn một lát gươm."
Câu nói ấy đã khép lại mọi cuộc thương lượng. Quan hiểu rằng không thể lay chuyển được những con người này.
Từ đó đến tháng 11, ba cha ở cùng nhau trong ngục, cầu nguyện, chuẩn bị. Người từng giúp bao người lạc lối trở về, giờ cùng hai người anh em linh mục chuẩn bị trở về nhà Cha.
Ngày 8 tháng 11 năm 1840
Ngày 8 tháng 11 năm 1840, cha Giuse Nghi bị xử chém tại pháp trường Bảy Mẫu, cùng với cha Ngân, cha Thịnh, ông lý Gioan Baotixita Cỏn và ông Martinô Thọ, hai giáo dân Kẻ Báng đã che chở các cha.
Thi hài cha được an táng tại nhà thờ xứ Kẻ Báng, cạnh người bạn học là cha Ngân.
Cha được phong Chân phước ngày 27 tháng 5 năm 1900 và được tôn phong Hiển Thánh ngày 19 tháng 6 năm 1988. Ngày kính riêng của cha là 8 tháng 11.
Không vòng vo
Cha Nghi là người nghiêm trang, ít lời. Và câu nói cuối cùng người ta còn nhớ về cha cũng ngắn gọn như chính con người cha: một lát gươm. Không cần giải thích, không cần biện hộ. Lựa chọn đã rõ ràng từ lâu.
Có những lúc trong đời, chúng ta cũng cần sự dứt khoát ấy. Không vòng vo, không lưỡng lự. Chỉ một câu trả lời thẳng thắn: con thuộc về Chúa.