Quân lính kéo lê một ông thầy giảng già qua cây thánh giá đặt dưới đất. Họ muốn mọi người tin rằng ông đã bước qua, đã bỏ đạo. Nhưng ông nhấc chân lên, và nói to cho tất cả cùng nghe rằng mình bị lôi đi, chứ không hề tự bước qua. Người thầy giảng ấy là Phêrô Nguyễn Văn Hiếu.
Người thầy giảng hiền lành của Phúc Nhạc
Thầy sinh năm 1783 ở làng Đồng Chuối. Thầy vào Nhà Đức Chúa Trời, được đào tạo làm thầy giảng, rồi được gửi đến giúp cha Phêrô Phạm Khắc Khoan ở xứ Phúc Nhạc.
Thầy giảng thời ấy không phải linh mục, nhưng gánh rất nhiều việc: dạy giáo lý, lo sinh hoạt cộng đoàn, chuẩn bị cho người ta lãnh nhận các bí tích. Người ta nhớ thầy Hiếu là người hiền hòa, nhẫn nại, hay khuyên giáo dân năng đến với Mình Thánh Chúa, và khi đau yếu thì đừng quên xin chịu phép Xức dầu.
Thầy thường nhắc một câu của thánh Phaolô, như tóm lại cả đời mình: "Tôi sống nhưng không phải tôi sống mà là Chúa Kitô sống trong tôi."
Ba năm trong ngục Ninh Bình
Ngày 24 tháng 8 năm 1837, thầy Hiếu bị bắt tại Đông Biên cùng cha Khoan và một thầy giảng trẻ hơn là thầy Gioan Baotixita Đinh Văn Thanh. Cả ba bị giải về tỉnh Ninh Bình.
Lúc đầu ba người được giam chung. Sau đó quan tách riêng cha Khoan, tính rằng thiếu chỗ dựa thì hai thầy giảng sẽ dễ lung lay. Nhưng thầy Hiếu và thầy Thanh lại nâng đỡ nhau. Hai người cùng chịu những trận tra hỏi, cùng chịu đòn, giúp nhau đứng vững. Trong lúc đó, quân lính đã lôi thầy Hiếu qua thánh giá, để rồi nghe chính thầy khẳng định trước mọi người: "lính lôi người đi, chẳng phải là người bước đi đâu."
Một cử chỉ rất nhỏ, chỉ là nhấc chân lên và nói một câu. Nhưng trong hoàn cảnh ấy, đó là cách một người bị trói chặt vẫn giữ được điều không ai trói được: lòng mình.
Bản án thay đổi nhiều lần, và thời gian chờ đợi kéo dài gần ba năm. Suốt những năm ấy, thầy vẫn cầu nguyện, vẫn giữ chay ngày thứ Sáu, vẫn an ủi những giáo dân tìm đến thăm.
Ngày 28 tháng 4 năm 1840, cha Khoan, thầy Hiếu và thầy Thanh cùng bị đưa ra pháp trường ở chân núi Cánh Diều. Thầy Hiếu chịu án chém. Giáo dân làng Yên Mối đem thi hài thầy về an táng.
Thầy được phong Chân phước ngày 27 tháng 5 năm 1900 và được tôn phong Hiển Thánh ngày 19 tháng 6 năm 1988. Ngày kính riêng của thầy là 28 tháng 4.
Thầy Hiếu không phải người đứng trên tòa giảng hay dâng thánh lễ. Thầy là người đứng sau, lo việc, dạy dỗ, khuyên nhủ. Nhưng đến lúc cần, người thầy giảng lặng lẽ ấy đã dám lên tiếng thật rõ, để không ai hiểu lầm về đức tin của mình.