Thánh Phaolô Nguyễn Ngân

Phaolô Nguyễn Ngân sinh khoảng năm 1790 tại họ Cự Khanh, xứ Kẻ Bền, tỉnh Thanh Hóa. Cậu vào chủng viện, và ở đó cậu có một người bạn học: Giuse Nguyễn Đình Nghi.

Sau khi chịu chức linh mục, cha phục vụ nhiều nơi. Rồi một cơn bệnh nặng buộc cha phải về Nhà chung Kẻ Vĩnh dưỡng sức. Nhiều năm trời, cha không thể làm việc. Với một linh mục, không gì buồn hơn khi phải ngồi yên trong lúc đàn chiên cần mình.

Khỏe lại, cha giúp xứ Trình Xuyên, rồi về Kẻ Báng, làm việc cùng người bạn học cũ là cha Nghi. Hai người bạn lại được ở bên nhau, như thời còn là những cậu chủng sinh.

Đó là những năm cấm đạo dưới triều Minh Mạng. Cha Ngân không có chỗ ở cố định. Hôm nay ngủ nhờ nhà giáo dân này, mai lại sang nhà khác. Cha buồn, không phải vì mình khổ, mà vì giáo dân khó tìm được linh mục khi cần. Cha tâm sự:

"Vua cấm đạo ngặt thế này, thì giáo hữu không đến với linh mục được, mà linh mục cũng không đi giúp các nơi được."

Đó là nỗi lòng của một người mục tử: đàn chiên đang cần mà mình không đến được.

Năm 1840, quân lính kéo đến vây làng Kẻ Báng, tìm ba linh mục. Cha Ngân và cha Nghi bị bắt trước. Rồi cha già Martinô Tạ Đức Thịnh cũng tự ra nhận mình. Cùng bị bắt còn có ông lý Gioan Baotixita Trần Ngọc Cỏn và ông Martinô Trần Ngọc Thọ, những người đã che chở các cha.

Tất cả bị giải về Nam Định.

Suốt tuần đầu tháng 6 năm 1840, quan nhiều lần tra hỏi, đánh đập, ép ba cha bước qua thập giá. Không ai chịu. Ngày 8 tháng 6, cha Nghi, người bạn học của cha Ngân, thay mặt các cha thưa với quan một câu ngắn gọn:

"Bẩm ông lớn, chúng tôi xin ông lớn một lát gươm."

Không cần giải thích dài dòng. Chỉ một lời xin: xin một lát gươm, chứ không xin được tha.

Những tháng sau đó, ba cha ở cùng nhau trong ngục, cầu nguyện và chờ đợi bản án từ kinh đô. Tình bạn giữa cha Ngân và cha Nghi, từ những ngày ngồi chung ghế chủng viện, giờ trở thành sự đồng hành trong những ngày cuối cùng.

Ngày 8 tháng 11 năm 1840, cha Ngân, cha Nghi, cha Thịnh cùng ông lý Cỏn và ông Thọ bị xử chém tại pháp trường Bảy Mẫu, Nam Định.

Thi hài cha Ngân được đưa về Kẻ Báng, an táng cạnh người bạn học là cha Nghi, ở hai bên bàn thờ nhà thờ.

Cha được phong Chân phước ngày 27 tháng 5 năm 1900 và được tôn phong Hiển Thánh ngày 19 tháng 6 năm 1988. Ngày kính riêng của cha là 8 tháng 11.

Cha Ngân có một đời linh mục không trọn vẹn theo ý mình: nhiều năm đau ốm, nhiều năm phải trốn chui trốn nhủi, nhiều lần buồn vì không đến được với giáo dân. Nhưng cha có một người bạn, và hai người đã cùng nhau đi đến cuối con đường.

Có lẽ một trong những món quà đẹp nhất Chúa ban là một người bạn cùng chung lý tưởng. Và hai ngôi mộ hai bên bàn thờ Kẻ Báng là lời chứng lặng lẽ cho một tình bạn không gì chia cắt được.