Quan cho người tù già về thăm nhà một lần. Không phải vì thương. Quan tính rằng khi thấy vợ khóc, con khóc, ông sẽ mềm lòng mà bỏ đạo. Nhưng hôm ấy, chính người tù lại là người lau nước mắt cho cả nhà.
Một người cha hiền lành
Phêrô Đinh Văn Dũng sinh năm 1800 tại giáo xứ Trung Đồng, Kẻ Mèn, tỉnh Thái Bình. Ông làm nghề đánh cá, sống bằng sông nước như bao người trong vùng.
Người ta nhớ ông là một người Công giáo chất phác, nhiệt thành và hiền hòa. Ông không làm chức việc gì lớn, không nổi tiếng ở đâu. Cả đời ông chỉ quanh quẩn với chiếc thuyền, với vợ con, với họ đạo. Sáng ra sông, tối về nhà, dạy con cháu đọc kinh, giữ đạo. Một đời sống êm đềm, lặng lẽ như con nước.
Cho đến năm ông sáu mươi hai tuổi.
Mùa xuân năm 1862
Mùa xuân năm 1862, lệnh phân sáp người Công giáo lan đến Đông Phú. Ông Dũng bị bắt, bị đày tới làng Ngọc Chí, rồi đến tháng 4 lại bị chuyển sang làng Lương Mỹ thuộc huyện Quỳnh Côi.
Cổ ông mang gông nặng, chân bị xiềng xích. Ở tuổi sáu mươi hai, đôi vai đã mỏi sau bao năm chèo thuyền kéo lưới, giờ lại phải gánh tấm gông gỗ. Người ta nhiều lần đưa ông ra tra khảo, cưỡng ép ông chà đạp thập giá. Ông không làm theo.
Chuyến về nhà cuối cùng
Thấy ông cứng cỏi, quan nghĩ ra một cách khác. Quan cho lính dẫn ông về thăm nhà. Cổ vẫn mang gông, chân vẫn xiềng. Quan mong rằng khi thấy vợ con khóc lóc van xin, trái tim người cha sẽ tan chảy.
Và vợ con ông đã khóc thật. Làm sao không khóc cho được, khi nhìn người chồng, người cha của mình trở về trong bộ dạng ấy?
Nhưng ông Dũng không đổi ý. Ông nhìn vợ con và nói:
"Xin đừng khóc nhưng hãy vui mừng, bởi tôi được dâng hiến mạng sống mình vì danh Chúa Kitô."
Rồi ông an ủi từng người, và quay trở lại ngục.
Chúng ta không biết buổi chiều hôm ấy ông đã nói thêm những gì với vợ, đã xoa đầu đứa cháu nào. Chỉ biết đó là lần cuối cả nhà được thấy ông. Một cuộc về thăm mà thật ra là một cuộc chia tay.
Ngọn lửa ngày 6 tháng 6
Sau hai tháng bị giam ở Lương Mỹ, ông bị kết án thiêu sống. Ngày 6 tháng 6 năm 1862, dưới triều vua Tự Đức, người ta nhốt ông vào một chiếc cũi tre tại pháp trường Nam Định và châm lửa.
Thi hài ông ban đầu được chôn ngay tại pháp trường. Về sau, các tín hữu đã rước ông về nghĩa trang nhà thờ Đông Phú.
Ông được phong Chân phước ngày 29 tháng 4 năm 1951 và được tôn phong Hiển Thánh ngày 19 tháng 6 năm 1988. Ngày kính riêng của ông là 6 tháng 6.
Cái giá của cả một gia đình
Khi đọc về các vị tử đạo, ta thường chỉ nhìn thấy người ra pháp trường. Câu chuyện của ông Dũng nhắc ta nhìn thêm những người ở lại: người vợ đã mất chồng, những đứa con đã mất cha. Họ phải sống tiếp với ký ức về lần gặp cuối trong gông cùm.
Nhưng có lẽ ông Dũng cũng để lại cho họ một điều. Không phải nước mắt, mà là lời dặn: hãy vui mừng. Một người cha sắp chết mà vẫn lo an ủi con, đó là tình thương đến tận cùng.