Thánh Gemma Galgani

Cô sống vỏn vẹn hai mươi lăm năm, cuối thế kỷ mười chín, đầu thế kỷ hai mươi, ở Lucca, một thành phố nhỏ miền Tuscany nước Ý có tường thành bao quanh. Cô không đi đâu xa, không lập dòng tu nào, không viết sách thần học nào. Cô muốn đi tu mà bị từ chối. Cô mồ côi mẹ năm bảy tuổi, mồ côi cha năm mười chín tuổi, trải qua cảnh gia đình phá sản, bị bệnh nặng suýt chết, và sống những năm cuối đời nhờ lòng tốt của một gia đình không phải ruột thịt.

Thế nhưng chỉ ba mươi bảy năm sau khi cô qua đời, Hội Thánh đã tôn cô lên bàn thờ. Và những gì cô để lại, những lá thư, cuốn nhật ký, những trang tự truyện viết theo lệnh cha giải tội, đã khiến Gemma Galgani trở thành một trong những vị thánh được nói đến nhiều nhất của thế kỷ hai mươi, vừa được yêu mến, vừa gây tranh luận.

Bà Aurelia mắc bệnh lao. Biết mình không sống được lâu, bà dạy con cầu nguyện từ rất sớm, và thường nói với cô bé về thiên đàng. Người ta kể rằng một lần, bà hỏi: "Con có muốn đi lên trời với mẹ không?" Cô bé hỏi lại trên trời có gì. Bà trả lời: có Chúa Giêsu, có Đức Mẹ, có các thiên thần. Và cô bé nói: "Con muốn đi."

Ngày 17 tháng 9 năm 1886, bà Aurelia qua đời. Gemma lên tám tuổi. Về sau, cô viết rằng khi mẹ mất, cô không hiểu vì sao mình không được đi theo.

Ông Enrico gửi con gái vào học ở trường nội trú của các nữ tu dòng Thánh Zita. Gemma học giỏi, được giải thưởng môn tôn giáo, học tiếng Pháp, học vẽ, học đàn. Các nữ tu nhận xét cô là một cô bé nhạy cảm, hay ngồi lặng lẽ, nhưng tốt bụng với các bạn.

Năm 1897, ông mắc bệnh ung thư vòm họng. Gemma bỏ học để về chăm sóc cha. Ngày 11 tháng 11 năm ấy, ông qua đời. Chỉ ít lâu sau, chủ nợ kéo đến tịch thu nhà cửa, đồ đạc. Người ta kể rằng họ lục cả túi áo Gemma để lấy mấy đồng tiền lẻ cuối cùng.

Gemma, mười chín tuổi, trở thành người lo cho các em nhỏ. Trước đó mấy năm, người anh mà cô thương nhất, Gino, đang học làm linh mục, cũng đã chết vì bệnh lao. Những người anh chị em còn lại mỗi người một ngả. Cô sống nhờ nhà người dì một thời gian, rồi trở về Lucca.

Có người đến dạm hỏi cô, trong đó có cả những chàng trai khá giả, vì cô xinh đẹp. Cô từ chối tất cả. Cô nói với người thân rằng cô chỉ muốn thuộc về Chúa Giêsu.

Trong thời gian ấy, một người quen đưa cho cô cuốn tiểu sử của một tu sĩ trẻ dòng Thương Khó, Gabriel của Đức Mẹ Sầu Bi, qua đời năm 1862 lúc mới hai mươi bốn tuổi, lúc ấy chưa được phong thánh. Gemma đọc, và thấy thân thiết với vị tu sĩ trẻ ấy như một người anh. Cô bắt đầu làm tuần cửu nhật xin ơn khỏi bệnh, qua lời cầu bầu của thầy Gabriel và của Thánh Margarita Maria Alacoque, vị thánh của lòng sùng kính Thánh Tâm Chúa Giêsu.

Ngày 3 tháng 3 năm 1899, sau tuần cửu nhật, Gemma bỗng khỏi bệnh. Cô đứng dậy khỏi giường. Các bác sĩ không giải thích được. Cô quy ơn ấy cho Thánh Tâm Chúa Giêsu, qua lời cầu bầu của thầy Gabriel.

Người tu sĩ trẻ mà cô cầu xin về sau được phong thánh năm 1920, là Thánh Gabriel Possenti, bổn mạng của giới trẻ Ý. Và mối gắn bó với dòng Thương Khó, dòng tu của thầy Gabriel, sẽ theo Gemma đến cuối đời.

Từ đó, hầu như mỗi tuần, từ chiều thứ Năm đến ba giờ chiều thứ Sáu, giờ Chúa chết trên thập giá, những vết thương ấy lại xuất hiện, rồi lành đi vào những ngày khác trong tuần. Hiện tượng này kéo dài khoảng hai năm, rồi theo lời cha linh hướng, cô xin Chúa cất đi những dấu hiệu bên ngoài.

Cần nói cho công bằng: ngay từ thời ấy, các dấu thánh của Gemma đã gây tranh cãi. Bác sĩ Pietro Pfanner, người đã chữa bệnh cho cô từ nhỏ, khám và nghi ngờ đây là biểu hiện của một chứng bệnh thần kinh. Ông kể rằng khi lau máu đi, ông không thấy vết thương sâu bên dưới. Nhiều người khác, trong đó có cha linh hướng, đức tổng giám mục Lucca và gia đình nhận nuôi cô, lại làm chứng rằng họ đã thấy những vết thương thật sự. Đến nay, các nhà nghiên cứu vẫn chưa thống nhất.

Điều quan trọng là: khi phong thánh cho Gemma, Hội Thánh không dựa vào các dấu thánh hay những hiện tượng lạ. Theo nguyên tắc lâu đời, Hội Thánh xét đời sống nhân đức của một người, xem họ có sống đức tin, đức cậy, đức mến một cách anh hùng hay không. Các hiện tượng thần bí, dù có thật, không làm nên sự thánh thiện. Gemma được phong thánh vì cách cô sống, không phải vì những gì xảy ra trên thân thể cô.

Tháng 9 năm 1900, cô gặp người sẽ trở thành cha linh hướng của mình: cha Germanô Ruoppolo, một linh mục dòng Thương Khó, thần học gia, người được giao nhiệm vụ xem xét những gì đang xảy ra với cô gái trẻ này. Ban đầu ông rất thận trọng, thậm chí nghi ngờ. Nhưng dần dần, ông tin rằng mình đang gặp một tâm hồn thật sự thánh thiện.

Chính cha Germanô đã yêu cầu Gemma viết lại cuộc đời mình, và giữ lại hàng trăm lá thư cô gửi cho ông. Sau khi cô qua đời, ông viết cuốn tiểu sử đầu tiên về cô, và là người vận động cho án phong thánh.

Cha Germanô kể lại một chi tiết mà về sau được nhắc đến nhiều: có những lần Gemma nhờ thiên thần bản mệnh mang thư của cô đến cho ông ở Rôma, và ông khẳng định đã nhận được những lá thư ấy mà không qua bưu điện. Người đọc ngày nay có thể tin hay không tin, nhưng những câu chuyện ấy cho thấy với Gemma, thế giới vô hình gần gũi như căn bếp nhà Giannini.

Cô cũng kể về những cuộc giao tranh với ma quỷ: những đêm bị quấy phá, bị đánh, bị cám dỗ tuyệt vọng. Cha Germanô kể rằng có lần, cuốn vở Gemma đang viết theo lệnh ông bị vấy mực, những trang giấy bị bôi bẩn, và cô tin đó là việc ma quỷ làm để ngăn cô viết. Đến nay, những trang giấy dính mực ấy vẫn được giữ lại ở đền thánh tại Lucca.

Dù người đọc nghĩ gì về những câu chuyện ấy, có một điều chắc chắn: Gemma không bao giờ tìm cách làm cho người khác chú ý đến mình. Cô xin Chúa cất đi các dấu thánh. Cô giấu những vết thương dưới đôi găng tay. Cô chỉ kể những điều ấy cho cha linh hướng, vì được lệnh phải kể. Với người ngoài, cô chỉ là một cô gái nghèo sống nhờ nhà người ta, ít nói, hay cười, chăm làm việc nhà.

Thầy Gabriel của Đức Mẹ Sầu Bi, tên đời là Francesco Possenti, sinh năm 1838 ở Assisi, là con của một viên chức khá giả. Thời trẻ, anh là một chàng trai lịch lãm, thích khiêu vũ, thích đi xem hát, được bạn bè gọi đùa là "chàng khiêu vũ". Hai lần bị bệnh nặng, anh hứa sẽ đi tu nếu được khỏi, rồi khỏi bệnh lại quên lời hứa. Đến năm mười tám tuổi, trong một buổi rước ảnh Đức Mẹ ở Spoleto, anh nghe như có tiếng Đức Mẹ hỏi mình còn chần chừ đến bao giờ. Anh vào dòng Thương Khó, và chỉ sáu năm sau, năm 1862, qua đời vì bệnh lao, khi chưa kịp chịu chức linh mục.

Gemma đọc tiểu sử của thầy khi đang nằm liệt giường, và kể rằng thầy đã đến thăm cô trong những cơn bệnh, gọi cô là "em gái". Sau khi cô khỏi bệnh, cô vẫn tiếp tục trò chuyện với "người anh" ấy trong lời cầu nguyện, như với một người thân trong nhà.

Có một sự trùng hợp đẹp: năm 1908, năm năm sau khi Gemma qua đời, thầy Gabriel được phong Chân phước; năm 1920, thầy được phong Hiển thánh. Hai người trẻ, một chàng trai từng mê khiêu vũ và một cô gái mồ côi nghèo, cả hai chết vì bệnh lao lúc hai mươi mấy tuổi, cả hai gắn bó với dòng Thương Khó, nay cùng được Hội Thánh tôn kính. Ở nước Ý, cả hai đều được giới trẻ coi là những người bạn đồng hành.

Sau khi cô qua đời, cha Germanô cho in những lá thư và trang ghi chép của cô. Chúng được dịch ra nhiều thứ tiếng, và đến nay vẫn được đọc. Người đọc có thể tin hay không tin những điều cô kể về thiên thần, về các thị kiến. Nhưng khó ai đọc xong mà không cảm được tâm hồn của một cô gái trẻ yêu mến Chúa Giêsu bằng cả trái tim, và không ngại nói điều đó ra bằng những lời giản dị nhất.

Hồi ấy ở Lucca chưa có tu viện nữ Thương Khó nào. Gemma nói với những người quanh mình rằng một ngày kia sẽ có một tu viện như thế ở Lucca, dù cô sẽ không được sống ở đó. Hai năm sau khi cô qua đời, năm 1905, tu viện nữ Thương Khó đầu tiên ở Lucca được thành lập. Ngày nay, di hài của Thánh Gemma được giữ trong đền thánh của chính tu viện ấy, nơi cô từng mơ được bước vào mà không bao giờ được.

Cô qua đời vào Thứ Bảy Tuần Thánh, ngày 11 tháng 4 năm 1903, giữa giờ Chúa nằm trong mồ và đêm Phục Sinh. Cô hai mươi lăm tuổi. Những người có mặt kể rằng cô ra đi rất bình an, mỉm cười, sau những tuần đau đớn.

Năm 1933, Đức Giáo hoàng Piô XI tôn phong cô Chân phước. Ngày 2 tháng 5 năm 1940, lễ Chúa Thăng Thiên, giữa lúc châu Âu đang chìm vào Thế chiến thứ hai, Đức Giáo hoàng Piô XII tôn phong cô lên bậc hiển thánh.

Có một chi tiết ít ai ngờ: Thánh Gemma còn được lính dù ở một số nước coi là bổn mạng. Một phần trái tim của cô được đưa sang Madrid, Tây Ban Nha, năm 1985 và được tôn kính ở đó.

Ở Việt Nam, Gemma là một tên thánh khá phổ biến của các thiếu nữ trong mấy chục năm gần đây. Nếu bạn mang tên Gemma, vị bổn mạng của bạn là một cô gái rất trẻ, không nhiều hơn bạn bao nhiêu tuổi, người đã biết thế nào là mất mát, bệnh tật, nghèo khó và bị từ chối.

Trong thư từ, cô nhiều lần viết rằng cô chỉ mong được yêu Chúa Giêsu thật nhiều, nhiều hơn tất cả. Một ước muốn to lớn của một người rất bé nhỏ.

Viên ngọc không trở nên quý vì được đặt trong hộp nhung. Nó quý vì chính nó. Gemma là viên ngọc được tìm thấy giữa những thứ mà đời thường coi là bụi bặm: nghèo túng, bệnh tật, thất bại. Và có lẽ đó là lời an ủi cô gửi đến những người trẻ hôm nay: bạn không cần một cuộc đời hoàn hảo để nên thánh. Bạn chỉ cần yêu, ngay trong cuộc đời không hoàn hảo của mình.