Mùa đông năm 1860, nhiều giáo dân ở Xoài Mút và Ba Giồng bị bắt giam vì đạo. Họ nằm trong ngục, không có linh mục, không có bí tích. Một ngày kia, có một người lạ lọt vào thăm họ, ăn mặc như dân thường. Người ấy mang theo Mình Thánh Chúa. Đó là cha xứ của họ, cha Phêrô Nguyễn Văn Lựu.
Người mục tử của miền sông nước
Cha sinh năm 1812 tại Gò Vấp, tỉnh Gia Định. Cha được gửi sang học ở chủng viện Penang, bên bán đảo Mã Lai, rồi trở về làm linh mục, lần lượt coi sóc các họ đạo Mặc Bắc, Sa Đéc và Mỹ Tho.
Đó là miền đất của kênh rạch chằng chịt. Muốn đến thăm một gia đình, dạy giáo lý cho một xóm đạo, cha thường phải đi thuyền. Cha đến từng nhà, gặp từng người, và giáo dân rất tin quý cha.
Tiểu sử còn giữ một chuyện nhỏ mà thật đời. Cha vốn có thói quen uống rượu khi giao tiếp. Một lần đi thuyền trên sông, cha Thuyết, một linh mục bạn, thẳng thắn nhắc cha về chuyện ấy. Cha Lựu không giận, cũng không bào chữa. Cha chỉ nói:
"Từ hôm nay tôi không uống nữa."
Và cha giữ lời. Thánh thiện, hóa ra, cũng bắt đầu từ những chuyện giản dị như thế: biết nghe một lời góp ý, và biết sửa mình.
Chuyến thăm cuối cùng
Năm 1853, cha được chuyển về họ Ba Giồng, gần Mỹ Tho. Mùa đông năm 1860, khi nhiều giáo dân trong vùng bị bắt giam, cha quyết định vào tận nhà tù để thăm họ.
Việc ấy nguy hiểm hơn mọi chuyến đi trước. Một linh mục lọt vào giữa trại giam, chỉ cần một ánh mắt nghi ngờ là mọi chuyện chấm hết. Nhưng những người con của cha đang ở trong đó, đang đau đớn, đang cần được an ủi và được rước Chúa. Cha cải trang, và đi.
Rồi cha bị phát hiện. Cha nhận ngay mình là linh mục. Cha bị giam, bị đánh đòn, bị gông cùm. Trước công đường, khi quan ép cha bỏ đạo để được sống, cha trả lời một câu mà người miền Tây còn nhắc mãi:
"Đạo Thánh đã thấm nhập vào xương tủy tôi rồi, tôi làm sao bỏ được."
Ngày 7 tháng 4 năm 1861, cha Lựu bị chém ở pháp trường ngoài thành Mỹ Tho. Giáo dân đưa thi hài cha về an táng tại Ba Giồng. Họ mang theo cả chiếc gông cha đã đeo và chiếc bình đất còn dính máu cha, như những kỷ vật thiêng liêng.
Cha được phong Chân phước năm 1909 và được tôn phong Hiển Thánh ngày 19 tháng 6 năm 1988. Về sau, Giáo phận Mỹ Tho chọn cha làm thánh bổn mạng. Ngày kính riêng của cha là 7 tháng 4.
Người ta thường chạy trốn khỏi nhà tù. Cha Lựu thì tìm cách đi vào, vì những người cha yêu đang ở trong đó. Với người miền Tây, cha mãi là hình ảnh người mục tử không để đoàn chiên phải cô đơn, kể cả ở nơi tối tăm nhất.