Cha Duệ đã quá yếu, không còn đi nổi nữa. Người ta phải cáng cha ra pháp trường Bảy Mẫu. Một ông cụ tám mươi ba tuổi, nằm trên cáng, được khiêng đến nơi hành quyết. Đôi chân đã không còn sức, nhưng lòng tin thì vẫn đứng vững.
Gần bốn mươi năm phục vụ
Bênađô Vũ Văn Duệ sinh năm 1755 tại làng Quần Anh, tỉnh Nam Định. Năm 1795, khi đã bốn mươi tuổi, cha chịu chức linh mục.
Từ đó, cha phục vụ giáo phận Đông Đàng Ngoài gần bốn mươi năm. Bốn mươi năm đi qua bao họ đạo, bao mùa lúa, bao triều vua. Không ai đếm được cha đã rửa tội cho bao nhiêu đứa trẻ, đã ban phép lành cho bao nhiêu đôi vợ chồng, đã ngồi bên giường bao nhiêu người hấp hối.
Những ngày nghỉ hưu
Khi đã già yếu, cha được cho nghỉ tại Trung Lễ. Những ngày về hưu, nhịp sống chậm hơn. Cha dành nhiều thời gian cầu nguyện, làm những việc hãm mình. Những người quen biết lo lắng cho sức khỏe của cha, một ông cụ đã ngoài tám mươi.
Có lẽ cha đã nghĩ mình sẽ qua đời bình yên trên giường, giữa tiếng kinh của giáo dân. Nhưng Chúa có một con đường khác cho cha.
Tự nhận mình
Ngày 4 tháng 7 năm 1838, dưới triều Minh Mạng, quân lính đến khám nơi cha ở. Cha không trốn. Cha tự nhận mình là linh mục.
Cha bị giải về Nam Định. Quan nhìn ông già tám mươi ba tuổi, có lẽ thấy tội nghiệp. Quan khuyên cha bước qua thập giá để được về quê sống nốt tuổi già.
Cha trả lời:
"Không bao giờ tôi bội phản Chúa tôi."
Cha bị đóng gông. Một chiếc gông gỗ nặng trên cổ ông cụ tám mươi ba tuổi.
Tin buồn trong ngục
Trong ngục, cha nghe tin Đức cha Ignacio Delgado - Y đã qua đời trong cũi gỗ ngày 12 tháng 7. Hai người cùng một giáo phận, đã cùng phục vụ bao nhiêu năm, giờ trải qua những ngày cuối đời gần nhau trong cùng một đợt bắt đạo.
Có lẽ tin ấy không làm cha sợ hãi, mà càng làm cha thêm vững lòng. Vị chủ chăn của mình đã đi trước rồi. Mình cũng sắp theo sau.
Trên chiếc cáng
Ngày 1 tháng 8 năm 1838, đến ngày hành quyết. Cha đã quá yếu. Lính phải khiêng cha trên cáng ra pháp trường Bảy Mẫu. Đến nơi, cha xin được cầu nguyện. Rồi cha bị xử chém. Cùng ngày ấy, cha Đaminh Nguyễn Văn Hạnh cũng bị xử tại cùng pháp trường.
Thi hài cha về sau được đưa về Lục Thủy.
Cha được phong Chân phước ngày 27 tháng 5 năm 1900 và được tôn phong Hiển Thánh ngày 19 tháng 6 năm 1988. Ngày kính riêng của cha là 1 tháng 8.
Khi không còn sức đi
Có lẽ không hình ảnh nào cảm động bằng ông cụ nằm trên cáng đi đến pháp trường. Cha không còn sức để bước đi. Nhưng cha vẫn còn sức để nói "không bao giờ tôi bội phản Chúa tôi".
Gần bốn mươi năm cha đã đi đến với giáo dân. Đến cuối đời, khi đôi chân không còn bước được, cha được người khác khiêng đi. Và cuộc hành trình cuối cùng ấy đã đưa cha về nhà Cha.
Với những người già, những người đau yếu, nằm một chỗ, cha Duệ là một lời an ủi: dù không còn làm được gì, lòng trung thành của mình vẫn là một món quà dâng lên Chúa.