Thánh Luigi Maria Grignion De Montfort

Trên lưng ngài vác một tay nải nhỏ đựng vài cuốn Kinh Thánh, một tay cầm cây gậy gỗ dài có gắn cây Thánh Giá trên đầu, và tay kia lần chuỗi Mân Côi không ngừng nghỉ. Ngài đi đến đâu, những bài thánh ca bình dân do chính ngài sáng tác bằng những làn điệu dân ca quen thuộc lại vang lừng khắp thôn xóm, thu hút hàng ngàn nông dân nghèo đổ xô đến nghe giảng.

Ngài là một vị ngôn sứ rực lửa của thời đại mới, người đã làm bùng lên một phong trào sùng kính Mẹ Maria sâu sắc bậc nhất trong lịch sử Giáo hội qua tuyệt phẩm bất hủ: “Thành Thực Sùng Kính Mẹ Maria”, Traité de la vraie dévotion à la Sainte Vierge.

Ngài dạy cho các tín hữu con đường ngắn nhất, dễ dàng nhất, an toàn nhất và hoàn hảo nhất để đến với Chúa Giêsu: đó là trở thành “người nô lệ tình nguyện của Mẹ Maria”, trao trọn toàn bộ thân xác, linh hồn và mọi việc lành vào bàn tay Mẹ để Mẹ dâng lại cho Chúa.

Louis-Marie Grignion sinh ngày 31 tháng 1 năm 1673 tại thị trấn nhỏ Montfort-sur-Meu, thuộc vùng Bretagne miền tây bắc nước Pháp. Cha ngài là ông Jean-Baptiste Grignion, một luật gia nghèo có tính khí nóng nảy; mẹ là bà Jeanne Robert. Ngài là con trưởng trong một gia đình đông con gồm mười tám người con. Sau này, vì lòng biết ơn sâu xa đối với ơn Rửa Tội đã tái sinh đời mình, ngài đã lấy tên quê hương Montfort làm họ của mình.

Lớn lên, Louis-Marie theo học tại trường trung học của các tu sĩ Dòng Tên ở Rennes. Cậu là một học sinh xuất sắc, có tài năng hội họa và điêu khắc bẩm sinh, nhưng tâm hồn luôn gắn bó mật thiết với việc cầu nguyện trước bàn thờ Đức Mẹ.

Năm hai mươi tuổi, được sự tài trợ của một ân nhân đạo đức, ngài rời quê nhà để lên Paris theo học tại Đại chủng viện Saint-Sulpice danh tiếng.

Cuộc hành trình từ Rennes lên Paris dài hơn ba trăm cây số được chàng thanh niên nghèo thực hiện hoàn toàn bằng việc đi bộ.

Tại Đại chủng viện Saint-Sulpice, vì cảnh nhà nghèo túng không đủ tiền đóng học phí, Louis-Marie phải ở tại các khu nhà trọ tồi tàn dành cho chủng sinh nghèo, làm công việc gác xác chết và phục vụ bàn ăn để kiếm miếng ăn qua ngày.

Ngài được trao nhiệm vụ làm thủ thư coi sóc thư viện của chủng viện. Nhờ đó, ngài đã miệt mài đọc và hấp thu toàn bộ kho tàng các tác phẩm thần học của các Giáo phụ và các thánh viết về Đức Maria qua muôn thế kỷ.

Sau khi thụ phong, cha Montfort tha thiết mong ước được sang Canada truyền giáo cho người da đỏ. Thế nhưng, vị linh hướng khuyên ngài nên ở lại nước Pháp.

Ngài được bổ nhiệm làm tuyên úy cho Bệnh viện Poitiers — một viện tế bần tồi tàn nuôi dưỡng hàng ngàn người ăn mày, tàn tật và gái điếm. Tại đây, ngài lăn xả vào phục vụ, tự tay tắm rửa, băng bó vết thương cho bệnh nhân. Ngài quy tụ một nhóm thiếu nữ bệnh tật đạo đức, trong đó có Chân phước Marie-Louise Trichet, để thành lập Dòng Nữ Tử Lòng Khôn Ngoan, Daughters of Wisdom, chuyên chăm sóc người nghèo — người thiếu nữ đạo đức ấy về sau đã gắn bó trọn đời với hội dòng, và một sự trùng hợp cảm động đã diễn ra: bà qua đời đúng vào ngày 28 tháng 4, cũng vào khoảng tám giờ tối, giống hệt ngày giờ cha Montfort đã qua đời trước đó bốn mươi ba năm.

Thế nhưng, nhiệt thành tông đồ rực lửa của ngài đã vấp phải sự chống báng dữ dội của tà thuyết Jansenism đang lũng đoạn Giáo hội Pháp thời bấy giờ. Những kẻ theo phái này chủ trương sự lạnh lùng, nghiêm ngặt quá mức, coi việc sùng kính Đức Mẹ và rước lễ thường xuyên là điều phù phiếm. Họ gièm pha, vu khống cha Montfort là kẻ cuồng tín, gây rối.

Bị xua đuổi khắp nơi, năm 1706, cha Montfort quyết định đi bộ sang Rôma để xin yết kiến Đức Giáo hoàng Clêmentê XI nhằm tìm kiếm sự soi sáng.

Đức Giáo hoàng đã ân cần lắng nghe ngài, nhận ra Thần Khí Chúa nơi vị linh mục nghèo khổ, và trao cho ngài tước vị: “Thừa Sai Tông Tòa”, Apostolic Missionary. Đức Thánh Cha căn dặn ngài:

“Cha hãy trở về nước Pháp, đi đến các làng quê nghèo hẻo lánh của vùng Bretagne và Vendée để chấn chỉnh lại đức tin cho các tín hữu qua việc lập lại lời thề hứa khi lãnh nhận Bí tích Rửa Tội!”

Suốt mười năm tiếp theo, từ 1706 đến 1716, cha Montfort đã thực hiện hơn hai trăm tuần đại phúc tại khắp các giáo phận miền tây nước Pháp.

Phương pháp truyền giáo của ngài vô cùng sống động và chạm thẳng vào trái tim người bình dân:

• ngài tổ chức các cuộc rước kiệu Thánh Thể và rước tượng Đức Mẹ long trọng quanh làng xóm;
• ngài dùng những giai điệu dân ca vui tươi để viết thành những bài thánh ca giáo lý bình dân mà ai ai cũng có thể vừa làm việc vừa hát thuộc lòng;
• ngài dựng các cây Thánh Giá khổng lồ nơi các ngã ba đường để nhắc nhở người dân về ơn cứu độ;
• ngài khuyên nhủ giáo dân lập lại lời tuyên xưng đức tin ngày Rửa Tội, từ bỏ ma quỷ và cam kết sống thánh thiện;
• và ngài truyền bá sâu rộng việc lần hạt Mân Côi mỗi ngày.

Lời giảng của ngài có sức mạnh biến đổi lạ kỳ: những băng đảng cướp bóc hoàn lương, những quán rượu trụy lạc phải đóng cửa, những mối thù hằn gia tộc nhiều đời được hòa giải.

Thế nhưng, ngay trước ngày lễ khánh thành long trọng, những kẻ thù ghen ghét đã vu khống với triều đình vua Louis XIV rằng ngọn đồi Canvê ấy thực chất là một pháo đài quân sự nổi loạn!

Đứng trước sự sụp đổ của công trình đẫm mồ hôi nước mắt của hàng vạn giáo dân, cha Montfort bình thản quỳ xuống tạ ơn Chúa và nói một câu bất hủ:

“Chúng ta muốn xây dựng một đồi Canvê nơi đây; vậy thì chúng ta hãy xây dựng đồi Canvê ấy ngay trong chính trái tim của chúng ta!”

Năm 1712, trong sự thinh lặng của một kỳ cấm phòng, cha Montfort đã đặt bút viết nên kiệt tác thần học: “Thành Thực Sùng Kính Mẹ Maria”.

Trong cuốn sách này, ngài đã tiên tri một cách kỳ diệu:

“Tôi thấy trước rằng những con thú dữ hỏa ngục sẽ lồng lộn giận dữ, tìm mọi cách xé nát cuốn sách nhỏ này hoặc chôn giấu nó trong bóng tối của một chiếc rương sắt, để nó không bao giờ được xuất hiện... Nhưng một ngày nào đó, cuốn sách này sẽ bước ra ánh sáng!”

Linh đạo của thánh Montfort tóm gọn trong nguyên lý: “Nhờ Mẹ Maria đến với Chúa Giêsu”, Ad Jesum per Mariam. Mẹ Maria là thụ tạo tuyệt mỹ nhất, khiêm nhường nhất và hoàn hảo nhất mà Thiên Chúa đã chọn để Ngôi Lời nhập thể. Đức Giêsu đã khởi đầu công trình cứu độ qua Mẹ Maria, thì Người cũng sẽ hoàn tất công trình ấy qua Mẹ Maria. Tận hiến cho Mẹ Maria không phải là dừng lại nơi Mẹ, mà là trao toàn bộ cuộc đời ta vào bàn tay Mẹ, để Mẹ thanh luyện, làm cho nó nên tinh tuyền và dâng trọn vẹn lại cho Chúa Giêsu một cách an toàn và trọn hảo nhất.

Ngài thành lập Dòng Thừa Sai Đức Mẹ, Công Đoàn Linh Mục Montfort, và Dòng Các Sư Huynh Thánh Gabriel chuyên lo việc giáo dục thanh thiếu niên.

Những cuộc đi bộ hàng ngàn cây số, những đêm đông nằm ngủ trên nền đất lạnh, những trận đòn thù của kẻ gian và hai lần bị kẻ thù đầu độc đã hủy hoại thân xác người thừa sai bốn mươi ba tuổi.

Tháng 4 năm 1716, đang khi giảng tuần đại phúc tại Saint-Laurent-sur-Sèvre, cha Montfort kiệt sức hoàn toàn vì bệnh viêm phổi cấp tính. Nằm trên chiếc giường rơm rạ nơi nhà xứ nghèo, ngài cầm chặt cây Thánh Giá truyền giáo và bức tượng Đức Mẹ nhỏ trên tay.

Hơn mười ngàn giáo dân đã tuôn về kính viếng và than khóc người cha thánh thiện. Ngài được an táng ngay tại nhà thờ giáo xứ Saint-Laurent-sur-Sèvre, nơi về sau một vương cung thánh đường được xây dựng và cung hiến năm 1962 để cung nghinh thánh tích ngài, cùng phần mộ của chính Marie-Louise Trichet — người con thiêng liêng đầu tiên và cũng là người bạn đồng hành thân thiết nhất trong sứ mạng của ngài.

Đức Giáo hoàng Lêô XIII đã tuyên phong Chân phước cho ngài năm 1888, và ngày 20 tháng 7 năm 1947, Đức Giáo hoàng Piô XII đã long trọng tôn phong Louis-Marie Grignion de Montfort lên bậc Hiển Thánh. Hội Thánh mừng kính ngài vào ngày 28 tháng 4 hằng năm.

Đặc biệt, Đức Giáo hoàng Gioan Phaolô II đã chọn lấy chính khẩu hiệu linh đạo của thánh Montfort làm châm ngôn cho triều đại Giáo hoàng của mình: “TOTUS TUUS”, Tất cả thuộc về Mẹ! Đức Thánh Cha đã nhiều lần tuyên bố rằng cuốn sách “Thành Thực Sùng Kính Mẹ Maria” của thánh Montfort chính là bước ngoặt quyết định của đời ngài. Năm 1996, chính Đức Gioan Phaolô II đã đích thân hành hương về Saint-Laurent-sur-Sèvre để kính viếng phần mộ của vị thánh mà ngài coi như người thầy thiêng liêng của cả cuộc đời mình.

Tại Việt Nam, linh đạo tận hiến cho Mẹ Maria theo thánh Montfort đã được các phong trào Legio Mariae, Đạo Binh Đức Mẹ, và hàng triệu người tín hữu đón nhận như kim chỉ nam sống đạo.