Thánh Êlisabét Chúa Ba Ngôi

Chị đã tự chọn cho mình một cái tên mới, một sứ mạng vĩnh cửu: “Laudem Gloriae” — nghĩa là “Khí cụ ngợi khen vinh quang Thiên Chúa”!

Cùng thời với người chị em thiêng liêng Têrêsa Hài Đồng Giêsu tại Lisieux, Êlisabét đã mở ra cho nhân loại một chân trời thần bí sâu thẳm: mầu nhiệm Thiên Chúa Ba Ngôi không phải là một công thức giáo lý trừu tượng xa vời trên chín tầng mây; Ba Ngôi Thiên Chúa đang thực sự cư ngụ sống động ngay trong sâu thẳm tâm hồn của mỗi người Kitô hữu đã lãnh nhận phép Rửa Tội!

Chị dạy chúng ta rằng ngay giữa những ồn ào náo nhiệt của cuộc sống đời thường, con người hoàn toàn có thể xây dựng một “tu viện nội tâm” để ngày đêm ở lại bên Ba Ngôi Cực Thánh.

Élisabeth Catez sinh ngày 18 tháng 7 năm 1880 tại doanh trại quân sự Avor, gần Bourges nước Pháp. Cha là ông Joseph Catez, một sĩ quan quân đội hoàng gia nghiêm nghị; mẹ là bà Marie Rolland. Chị là con trưởng, sau có thêm người em gái Marguerite.

Ngay từ thuở nhỏ, Sabeth — tên gọi thân mật của chị — là một cô bé vô cùng cá tính, bướng bỉnh, hay nổi những cơn tam bành giận dữ dữ dội mỗi khi bị ai làm trái ý. Thế nhưng, sâu thẳm bên trong, cô bé lại có một tâm hồn nhạy cảm đặc biệt đối với Chúa.

Khi Mẹ Bề trên Đan viện Carmel gần nhà gửi tặng em một tấm thiệp nhỏ giải thích ý nghĩa tên gọi Élisabeth trong tiếng Hípri: “Élisabeth nghĩa là Nhà của Thiên Chúa”, cô bé đã xúc động ghi khắc điều ấy vào tận đáy lòng: thân xác và linh hồn em chính là ngôi nhà tạm cho Thiên Chúa ngự trị!

Élisabeth là một thiếu nữ tài hoa xuất chúng về âm nhạc. Cô theo học tại Nhạc viện Dijon và xuất sắc đoạt Giải Nhất dương cầm năm mười ba tuổi. Khi ngón tay cô lướt trên phím đàn, âm nhạc không còn là sự biểu diễn kỹ thuật trần tục; nó là lời cầu nguyện thâm sâu nâng bổng tâm hồn người nghe lên cõi siêu việt.

Cô là một thiếu nữ xinh đẹp, thanh lịch, thích leo núi, yêu thiên nhiên và được giới thượng lưu thành Dijon hết lòng săn đón.

Khi Élisabeth bày tỏ ý định xin gia nhập Dòng Kín Carmel Dijon ở ngay đối diện nhà, người mẹ Marie Rolland — vốn là một phụ nữ kiên cường và hết lòng yêu thương con gái — đã kịch liệt phản đối. Bà không thể chấp nhận việc mất đi đứa con gái tài hoa, đứa con mà bà muốn gả cho một người môn đăng hộ đối để làm rạng rỡ gia đình.

Bà cấm con không được bước chân sang đan viện, cấm không được nhắc đến chuyện đi tu, và liên tục đưa Élisabeth đi du lịch, tham dự các buổi tiệc tùng xa hoa để làm cô xao lãng.

Élisabeth đã kiên nhẫn vâng lời mẹ trong suốt hơn bốn năm ròng rã. Cô không nổi loạn, không cãi vã. Cô vẫn mặc những bộ áo dạ hội sang trọng theo ý mẹ, vẫn chơi đàn dương cầm làm vui lòng khách khứa, nhưng nơi sâu thẳm tâm hồn, cô đã sống như một nữ tu Carmel thực thụ giữa đời. Cô biến tâm hồn mình thành một “tu viện nội tâm” không ai có thể xâm phạm.

Thấy lòng kiên trì và sự hiếu thảo thánh thiện của con gái không gì lay chuyển nổi, cuối cùng người mẹ đã phải bật khóc chấp thuận với điều kiện cô phải đợi đến năm tròn hai mươi mốt tuổi.

Chị thốt lên trong ngày tuyên khấn:

“Tôi đã tìm thấy thiên đàng của tôi trên mặt đất, bởi vì thiên đàng chính là Thiên Chúa, và Thiên Chúa đang ở trong linh hồn tôi!”

Trong bức tường đan viện Carmel, sơ Êlisabét sống một đời sống giản dị như mọi chị em khác: quét dọn hành lang, giặt giũ, khâu vá. Thế nhưng, đời sống nội tâm của chị đã đạt tới những đỉnh cao chiêm niệm sâu thẳm dưới sự soi sáng của các thư thánh Phaolô.

Chị đã tái khám phá và sống trọn vẹn giáo lý về sự Ngự Trị của Ba Ngôi Cực Thánh, Inhabitatio Trinitatis:

• qua Bí tích Rửa Tội, linh hồn người tín hữu trở thành Đền Thờ sống động của Thiên Chúa;
• Chúa Cha, Chúa Con và Chúa Thánh Thần không ở đâu xa vời ngoài vũ trụ, Ba Ngôi đang thực sự hiện diện, sống động và yêu thương ngay nơi trung tâm sâu thẳm nhất của tâm hồn ta;
• và bổn phận của người tín hữu là xây dựng sự thinh lặng nội tâm, đừng để những xao xuyến, âu lo của thế gian lôi kéo mình ra bên ngoài, hãy luôn “ở lại bên trong” để kết hiệp, trò chuyện và yêu mến Ba Ngôi đang hiện diện.

Chị viết cho người em gái Marguerite đang sống đời gia đình bận rộn nuôi con nhỏ những lời khuyên vàng ngọc:

“Em đừng nghĩ rằng chỉ có các nữ tu trong đan viện mới có thể cầu nguyện... Dù em đang bận rộn chăm sóc con cái hay lo toan việc nhà, em hãy nhớ rằng Chúa đang ở trong em! Thỉnh thoảng, giữa những công việc nhọc nhằn, em hãy khẽ quay vào bên trong tâm hồn, mỉm cười với Chúa một cái, thưa với Người một lời yêu thương, rồi lại tiếp tục làm việc. Như thế, trọn vẹn ngày sống của em đã trở thành một lời cầu nguyện liên lỉ!”

Đêm ngày 21 tháng 11 năm 1904, sau một buổi cầu nguyện sốt sắng, sơ Êlisabét đã đặt bút viết nên lời kinh bất hủ làm rung động cả Giáo hội: “Kinh Dâng Mình Cho Chúa Ba Ngôi”, O Mon Dieu, Trinité que j‘adore:

“Lạy Thiên Chúa của con, Ba Ngôi mà con tôn thờ, xin giúp con quên mình hoàn toàn để an nghỉ trong Chúa, bất động và bình an như thể linh hồn con đã ở trong cõi đời đời... Xin hãy làm cho linh hồn con thành một thiên đàng thứ hai của Chúa, nơi Chúa cảm thấy được yêu thương và được nghỉ ngơi...”

Đầu năm 1906, sơ Êlisabét bắt đầu mắc phải những triệu chứng của căn bệnh Addison — một chứng bệnh suy tuyến thượng thận mạn tính vô phương cứu chữa thời bấy giờ.

Căn bệnh biến những tháng ngày cuối đời của người nữ tu hai mươi sáu tuổi thành một cuộc tử đạo kéo dài đau đớn tột cùng: toàn bộ hệ tiêu hóa bị phá hủy, dạ dày lở loét hoại tử khiến mỗi lần ăn uống hay nuốt một giọt nước cũng như nuốt lửa bỏng; thân xác gầy mòn kiệt quệ, da biến thành màu sẫm tối, và những cơn đau nhức thần kinh hành hạ dữ dội suốt ngày đêm.

Thế nhưng, chính trong lò lửa đau đớn ấy, linh hồn Êlisabét lại bừng sáng rực rỡ nhất. Chị tìm thấy trong thư thánh Phaolô gửi tín hữu Êphêsô danh hiệu đích thực của đời mình: “Laudem Gloriae” — nghĩa là “Khí cụ ngợi khen vinh quang Người”.

Chị không nhìn nhận đau khổ như một hình phạt hay một sự nguyền rủa; chị đón nhận nó như một ân huệ cao cả được thông phần vào cuộc Khổ Nạn của Chúa Giêsu để sinh ơn cứu độ cho muôn người. Chị bảo:

“Đau khổ sẽ qua đi, nhưng việc đã từng chịu đau khổ vì tình yêu thì sẽ tồn tại muôn đời!”

Những tuần lễ cuối cùng, chị được chuyển xuống phòng bệnh xá. Chị dành chút tàn lực cuối cùng để viết những bức thư tâm linh tuyệt mỹ gửi cho mẹ, cho em gái và các bạn hữu, dạy họ con đường đi vào sự thinh lặng của tình yêu.

Ngày 25 tháng 11 năm 1984, Đức Giáo hoàng Gioan Phaolô II đã long trọng tuyên phong Chân phước cho sơ Êlisabét Chúa Ba Ngôi.

Và vào ngày 16 tháng 10 năm 2016, Đức Thánh Cha Phanxicô đã long trọng tôn phong ngài lên bậc Hiển Thánh tại Quảng trường Thánh Phêrô. Hội Thánh mừng kính ngài vào ngày 8 tháng 11 hằng năm; Dòng Carmel kính ngày 9 tháng 11. Đan viện Carmel Dijon nơi chị từng sống về sau đã dời về vùng ngoại ô Flavignerot; căn phòng nhỏ nơi chị đã trải qua những năm tháng cuối đời được phục dựng gần như nguyên vẹn, trở thành một bảo tàng nhỏ lưu giữ các vật dụng cá nhân của chị, trong khi thánh tích của chị được tôn kính tại một ngôi đền riêng ở nhà thờ Thánh Micae giữa lòng thành phố Dijon, nơi khách hành hương từ khắp nơi trên thế giới vẫn tìm đến để cầu nguyện.