Lời của ngày
"Bạn cứ lấy đi, tôi không sao đâu!"
Chân phước Phanxicô Marto (khi bạn tranh giành đồ chơi) · Pl 2,3-4
Một cuộc tranh cãi nhỏ về ai đúng ai sai, ai được phần hơn, có thể kéo dài cả buổi chỉ vì không ai chịu nhường trước. Một cậu bé chín tuổi, mỗi khi bạn bè giành giật đồ chơi, chỉ mỉm cười nhường lại mà không thấy mình thiệt thòi gì — như thể cậu đã biết từ rất sớm rằng bình an trong lòng quý hơn phần thắng trong tay.
Xem trong danh sách ›Trọn 170 lời
- 1
"Có đức tin là ký vào một tờ giấy trắng và để Thiên Chúa muốn viết gì vào đó tùy Người."
Thánh Augustinô · Cn 3,5-6
Có những kế hoạch mình vạch ra tỉ mỉ đến từng giờ, rồi chỉ một buổi sáng, cuộc sống lật ngược tất cả. Tin không phải là biết trước điều gì sẽ xảy ra, mà là dám để tay mình buông bút, để một Đấng khác cầm lấy trang giấy đời mình mà viết tiếp — ngay cả khi nét chữ ấy mình chưa đọc được.
- 2
"Cứ yêu rồi làm điều gì mình muốn."
Thánh Augustinô · 1 Ga 4,16
Câu này dễ bị hiểu lầm thành "làm gì cũng được, miễn có lý do là yêu thương". Nhưng ý của Augustinô sâu hơn thế: khi tình yêu thật sự lớn lên trong lòng, nó tự khắc uốn nắn từng lựa chọn theo đúng hướng, chẳng cần luật lệ nào canh giữ từng bước chân — chỉ cần trái tim đặt đúng chỗ.
- 3
"Tình yêu có đôi chân đến với người nghèo. Tình yêu có đôi mắt để thấy bất hạnh."
Thánh Augustinô · Mt 25,40
Người vô gia cư ở góc phố quen thuộc, mình đi ngang mỗi ngày mà chưa từng dừng lại nhìn kỹ mặt họ một lần. Tình yêu thật không chỉ nằm yên trong lòng như một cảm xúc đẹp — nó có chân để bước tới gần hơn, có mắt để không lướt qua như thể chẳng có ai ở đó.
- 4
"Thập giá vác trên vai thường nhẹ hơn thập giá kéo lê."
Thánh Têrêxa Avila · Mt 11,30
Nỗi lo mình né tránh, trì hoãn không dám đối diện, cuối cùng lại là thứ đè nặng nhất — vì nó bị kéo lê theo sau suốt cả ngày dài thay vì được đặt gọn trên vai một lần cho xong. Có những gánh nặng chỉ nhẹ đi khi ta chịu đứng thẳng lên và vác nó, thay vì cứ mãi lôi nó theo sau lưng.
- 5
"Chúa không cần việc làm của chúng ta. Ngài chỉ muốn tình yêu thúc đẩy những việc làm ấy."
Thánh Têrêxa Avila · 1 Sm 16,7
Có những việc tốt mình làm mà trong lòng đầy gượng ép, vừa làm vừa liệt kê xem mình đã hy sinh bao nhiêu. Chúa không đếm số việc ấy, Người nhìn vào chỗ nó khởi phát — một trái tim rộng mở hay một trái tim đang cố chứng minh điều gì đó với chính mình.
- 6
"Sống tình yêu không phải là căng lều trên đỉnh Thabor, mà là cùng với Giêsu ta treo lên đồi Canvê."
Thánh Têrêsa Lisieux · Lc 9,23
Ai cũng muốn yêu thương ở những khoảnh khắc đẹp — bữa tiệc, chuyến đi, lúc mọi thứ suôn sẻ. Nhưng tình yêu thật sự được thử thách không phải trên đỉnh núi rực nắng, mà ở những ngày dài mệt mỏi, chăm một người ốm, chịu đựng một hiểu lầm chưa gỡ được — nơi chẳng ai vỗ tay cho mình cả.
- 7
"Niềm vui nhỏ bé nhất cũng làm chúng ta kinh ngạc khi chúng ta chỉ mong đợi đau khổ."
Thánh Têrêsa Lisieux · Tv 30,6
Sau một giai đoạn dài chỉ chờ tin xấu, một tin nhắn bình thường cũng khiến mình bật khóc vì mừng. Khi lòng đã quen với việc chuẩn bị tinh thần cho điều tệ nhất, chỉ cần một chút ánh sáng lọt vào cũng đủ chói lòa — đó không phải yếu đuối, đó là một trái tim còn biết ngạc nhiên trước ơn lành.
- 8
"Con không xin cho mình khỏi đau khổ, nhưng chỉ xin Ngài đừng bỏ con trong khổ đau."
Thánh Bernadette · Tv 23,4
Không phải ai đau bệnh cũng cầu xin phép lạ được khỏi ngay lập tức. Có khi điều người ta thật sự sợ không phải là cơn đau, mà là cảm giác phải một mình chịu đựng nó trong im lặng. Lời cầu này không xin Chúa cất đi thử thách — chỉ xin Người đừng rời đi giữa lúc thử thách còn đó.
- 9
"Chúng ta sẽ an toàn vượt qua giông tố, bao lâu niềm tin của chúng ta còn gắn chặt vào Thiên Chúa."
Thánh Phanxicô Salêsiô · Mt 8,26
Giữa một biến cố lớn — mất việc, tin xấu về sức khỏe, một mối quan hệ chực vỡ — phản ứng đầu tiên thường là hoảng loạn tìm chỗ bám víu. Con thuyền không chìm vì sóng lớn, nó chìm khi người trong thuyền buông tay lái vì hoảng sợ. Giông tố vẫn tới, nhưng điểm tựa không cần phải đổi.
- 10
"Làm theo thánh ý Chúa chưa đủ, mà phải làm một cách vui vẻ và nhiệt tình."
Thánh Phanxicô Salêsiô · 2 Cr 9,7
Có những bổn phận mình làm đúng, đủ, nhưng mặt lạnh tanh, miệng thở dài — nấu bữa cơm cho gia đình trong ấm ức, đi lễ chỉ để không bị áy náy. Làm đúng việc mà thiếu niềm vui thì việc ấy vẫn còn dang dở một nửa, vì phần thiếu chính là phần khiến người xung quanh cảm nhận được tình thương.
- 11
"Khi mọi người bỏ rơi chúng ta, chúng ta hãy phó thác tất cả cho Thiên Chúa."
Thánh Sophie Barat · Tv 27,10
Có những lúc gọi điện cho ai đó xin giúp, xin lắng nghe, mà nhận lại toàn im lặng hoặc lý do bận. Cảm giác bị bỏ lại một mình giữa lúc cần nhất là một trong những nỗi đau khó gọi tên nhất. Nhưng có một Đấng không bao giờ bận, không bao giờ tắt máy giữa chừng cuộc gọi của lòng mình.
- 12
"Hãy để Thiên Chúa điều khiển chiếc thuyền nhỏ bé của chúng ta, nếu nó hữu ích, Người sẽ giữ nó khỏi bị đắm."
Thánh Vinh Sơn Phaolô · Mc 4,39
Cố kiểm soát từng chi tiết của một kế hoạch quan trọng, rồi thức trắng đêm vì một biến số nhỏ mình không lường trước được. Có những lúc buông tay lái không phải là bỏ cuộc, mà là nhận ra người cầm lái giỏi hơn mình chưa từng rời khỏi con thuyền, kể cả lúc mình tưởng chỉ có một mình chèo chống.
- 13
"Lòng thương xót giúp ta nên giống Chúa, và khiến cho Satan phải thất vọng."
Thánh Gioan Kim Khẩu · Lc 6,36
Người vừa làm mình tổn thương lại chính là người khó tha thứ nhất, khó thương xót nhất. Nhưng đó lại chính là lúc lòng thương xót có giá trị thật — không phải khi dễ dàng cho đi, mà khi phải vượt qua chính cơn giận của mình để cho đi. Mỗi lần làm được điều đó, một điều gì tối tăm hơn đã thua cuộc.
- 14
"Hãy rộng lòng thương xót tha nhân, để không một ai túng thiếu khi gặp bạn mà lại không được giúp đỡ."
Thánh Vinh Sơn Phaolô · Gc 2,15-16
Đi ngang một người đang cần giúp, trong đầu thoáng qua ý nghĩ "chắc sẽ có người khác lo", rồi bước tiếp cho kịp giờ. Có bao nhiêu người túng thiếu đã gặp mình mà rời đi tay không, chỉ vì mình để "người khác" ấy mãi mãi là một cái tên không có mặt.
- 15
"Tôi hạnh phúc biết bao khi thấy mình bất toàn và cần đến lòng thương xót của Thiên Chúa."
Thánh Têrêsa Lisieux · 2 Cr 12,9
Cứ mãi cố tỏ ra ổn, mạnh mẽ, không cần ai giúp — cho đến khi kiệt sức vì phải gồng suốt. Nhận ra mình yếu đuối, mình sai, mình cần được đỡ nâng không phải là điều đáng xấu hổ. Đó lại chính là cánh cửa duy nhất để một bàn tay khác có chỗ len vào mà nâng mình dậy.
- 16
"Hãy ngừng phán xét người khác, vì Chúa thương xót họ cách lạ lùng."
Thánh Faustina · Mt 7,1
Lướt một dòng tin trên mạng xã hội, chỉ vài giây đã kịp kết luận về cả một con người mình chưa từng gặp. Nhưng câu chuyện phía sau một lựa chọn, một sai lầm, thường dài và phức tạp hơn những gì lọt vào tầm mắt mình rất nhiều — và có một Đấng đã nhìn thấy hết phần còn lại đó.
- 17
"Tha thứ một sự bất công, là nâng mình lên tột đỉnh của nhân đức, là bắt chước Thiên Chúa."
Thánh Grêgôriô Nyssa · Ep 4,32
Có những lời xin lỗi không bao giờ đến, những chuyện bất công không ai đứng ra sửa lại. Tha thứ trong những trường hợp đó không phải là nói "không sao đâu" khi rõ ràng có sao — mà là buông cho lòng mình khỏi phải mang thêm gánh nặng của một cuộc chiến người kia còn chưa hề bắt đầu.
- 18
"Không tốt với người hung dữ là chưa tốt hoàn toàn."
Thánh Phanxicô Assisi · Mt 5,44
Dễ tử tế với người dễ mến, dễ mỉm cười với người mỉm cười lại với mình. Nhưng phép thử thật sự của một tấm lòng là cách mình đối xử với người vừa cáu gắt vô cớ, người khiến mình muốn đáp trả ngay lập tức — đó mới là chỗ tử tế cần có mặt nhất, dù khó nhất.
- 19
"Thiên Chúa dựng nên chúng ta vì niềm vui. Thiên Chúa là niềm vui."
Thánh Gioan Phaolô II · Ga 15,11
Có khi ngỡ rằng sống đạo là phải nghiêm trang, khắc khổ, ít cười. Nhưng gốc rễ của mọi điều Chúa dựng nên lại là niềm vui — một niềm vui không phụ thuộc vào việc hôm nay mọi chuyện có suôn sẻ hay không, mà nằm sẵn trong chính việc được hiện hữu, được là chính mình dưới ánh mắt của Người.
- 20
"Hãy dấn bước và đừng sợ hãi. Đó chính là niềm vui đang mời gọi chúng ta."
Thánh Katharine Drexel · Nkm 8,10
Trước một quyết định lớn — đổi việc, chuyển nơi ở, bắt đầu lại từ đầu — nỗi sợ luôn lên tiếng trước niềm vui. Nhưng có những cánh cửa chỉ mở ra khi đã bước một chân qua ngưỡng cửa của sự sợ hãi ấy, và đôi khi niềm vui thật sự chỉ hiện ra sau bước chân đó, không phải trước.
- 21
"Kẻ vu khống giống như con sâu khi bò qua các đóa hoa đã để lại đó nước dãi và làm cho hoa dơ bẩn."
Thánh Gioan Maria Vianney · Cn 18,21
Một câu chuyện về đồng nghiệp được kể lại trong giờ nghỉ trưa, mỗi người truyền tay thêm một chi tiết, đến cuối ngày nó đã méo mó hẳn so với sự thật ban đầu. Không cần đặt điều gì cả, chỉ cần lỡ lời một câu cũng đủ để lại một vết bẩn không ai nhìn thấy, nhưng người trong cuộc phải mang theo rất lâu.
- 22
"Có những người thực hiện các việc bố thí to lớn để được người ta quí trọng: không phải thế!... Những người ấy sẽ không thu được kết quả nào từ những việc lành của họ."
Thánh Gioan Maria Vianney · Mt 6,3-4
Chuyển khoản ủng hộ một hoàn cảnh khó khăn, tay vẫn kịp chụp lại màn hình để đăng lên story trước khi cảm xúc kịp nguội. Không phải chuyện đăng hay không đăng, mà là lòng mình lúc cho đi đang thật sự hướng về ai — về người đang cần giúp, hay về những lượt thích sẽ đến sau đó.
- 23
"Dấu hiệu để phân biệt những người được chọn chính là tình yêu, cũng như dấu hiệu của những kẻ bị trầm luân là sự hận thù."
Thánh Gioan Maria Vianney · 1 Ga 4,20
Có thể thuộc lòng kinh nguyện, đi lễ đều đặn, mà vẫn nuôi trong lòng một sự ác cảm dai dẳng với một người quen ở giáo xứ. Đức tin không được đo bằng số lần quỳ gối, mà bằng việc trái tim ấy còn giữ được bao nhiêu chỗ trống cho người mình chưa muốn tha thứ.
- 24
"Chúng ta như những tấm gương bé nhỏ mà Thiên Chúa ngắm mình trong đó."
Thánh Gioan Maria Vianney · St 1,27
Soi gương buổi sáng, ánh mắt thường dừng lại ở những điểm chưa ưng ý trên khuôn mặt mình. Nhưng có một cách nhìn khác về tấm gương ấy: không phải để soi lỗi, mà để nhận ra chính hình ảnh của Đấng đã dựng nên mình đang phản chiếu lại trong đó, dù mờ nhạt đến đâu.
- 25
"Thập giá là ân huệ mà Thiên Chúa ban cho các bạn hữu của Người."
Thánh Gioan Maria Vianney · Cl 1,24
Một cơn bệnh kéo dài không hẹn ngày khỏi, một hoàn cảnh không ai chọn mà vẫn phải sống cùng mỗi ngày. Khó mà gọi đó là quà tặng khi đang ở giữa cơn đau. Nhưng có một cách nhìn lạ lùng của đức tin: điều nặng nhất mình đang vác cũng chính là dấu chỉ mình chưa bao giờ bị bỏ rơi một mình.
- 26
"Lòng từ bi của Thiên Chúa giống như một thác nước chảy tràn lan."
Thánh Gioan Maria Vianney · Tv 103,11-12
Phạm đúng một lỗi mình đã hứa sẽ không lặp lại, rồi ngại đến mức không dám bước vào tòa giải tội thêm lần nữa. Nhưng lòng thương xót không phải một cái ao nhỏ sẽ cạn sau vài lần múc — nó là một thác nước không ngừng đổ xuống, càng nhiều lần trở lại, càng nhiều lần được gột rửa.
- 27
"Tương lai bắt đầu từ ngày hôm nay, chứ không phải ngày mai."
Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II · Pl 3,13-14
Cứ hẹn lòng mình sẽ bắt đầu tập thể dục, sẽ gọi điện xin lỗi, sẽ đọc kinh tối — vào ngày mai, tuần sau, khi mọi thứ ổn hơn. Nhưng ngày mai luôn có một ngày mai khác đứng chờ phía sau nó. Điều duy nhất thật sự nằm trong tay mình chỉ có hôm nay, ngay lúc này.
- 28
"Đừng bao giờ từ bỏ hy vọng, đừng bao giờ nghi ngờ, đừng bao giờ buông xuôi và đừng bao giờ nản chí. Đừng sợ."
Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II · Rm 15,13
Nộp đơn xin việc lần thứ mười, nhận lại lần từ chối thứ mười, và có một giọng nói trong đầu bắt đầu thì thầm có lẽ nên dừng lại. Hy vọng không phải là cảm giác chắc chắn mọi chuyện sẽ ổn, mà là quyết định thử thêm một lần nữa, ngay cả khi trong lòng chẳng còn chắc chắn gì cả.
- 29
"Quyền lợi chính đáng của một người là được đối đãi như một đối tượng để yêu thương, chứ không phải là một đối tượng để sử dụng."
Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II · 1 Cr 13,4-5
Có những mối quan hệ mà mình chỉ nhớ đến người kia khi cần nhờ vả điều gì đó, xong việc là lại biệt tăm cho đến lần cần tiếp theo. Yêu một người thật sự là quan tâm đến họ ngay cả khi họ chẳng còn ích lợi gì cho mình — đó là ranh giới mong manh giữa yêu thương và lợi dụng.
- 30
"Thập giá có nghĩa là không có thất bại nào mà lại không có niềm hy vọng; không có bóng tối nào mà lại không có bình minh."
Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II · Ga 16,20
Một cánh cửa vừa đóng sầm lại — công việc mất, kế hoạch đổ vỡ, người thân ra đi — và trong khoảnh khắc đó chỉ thấy toàn bóng tối phía trước. Nhưng bóng tối trong đức tin chưa bao giờ là điểm dừng cuối cùng, nó luôn có một bình minh đang chờ phía sau, dù mắt người trong cuộc chưa nhìn thấy được.
- 31
"Hãy cầu nguyện, hy vọng và đừng lo lắng."
Cha Thánh Piô Năm Dấu · Mt 6,34
Đêm trước một ngày quan trọng, đầu óc cứ dựng lên hết kịch bản này đến kịch bản khác, càng nghĩ càng mất ngủ. Ba việc đơn giản có thể làm lúc đó: cầu nguyện thay vì tự mình giải quyết hết, hy vọng thay vì mặc định điều tệ nhất sẽ xảy ra, và để phần còn lại cho ngày mai tự lo liệu.
- 32
"Quá khứ của con, lạy Chúa, xin dâng lên lòng thương xót Chúa; hiện tại của con, xin phó dâng cho tình yêu Chúa; và tương lai con, xin tín thác nơi sự quan phòng của Người."
Cha Thánh Piô Năm Dấu · Is 43,18-19
Cứ ngoái lại một quyết định sai lầm năm nào, rồi lại lo sợ những gì chưa đến — sống mà tâm trí luôn ở hai đầu thời gian, chẳng bao giờ thật sự ở hiện tại. Có một cách chia ba thời gian đời mình: để lại phía sau cho lòng thương xót, sống trọn hôm nay trong tình yêu, và để ngày mai cho sự quan phòng lo liệu.
- 33
"Xin dạy chúng con biết chiến đấu mà không sợ thương tích, làm việc cực nhọc mà không tìm nghỉ ngơi, biết hy sinh mà không đòi phần thưởng, nhưng chỉ biết rằng: chúng con đang thực thi thánh ý Chúa."
Thánh Ignatiô Loyola · 2 Tm 4,7
Bỏ công sức cho một việc tốt, rồi chờ đợi một lời cảm ơn không bao giờ đến, dần dần thấy nản vì cảm giác công sức của mình vô hình. Có một cách phục vụ không cần chờ phần thưởng: làm hết mình chỉ vì biết đó là điều đúng nên làm, không phải vì đang chờ ai đó nhìn thấy và ghi nhận.
- 34
"Chỉ cần các con được yêu thương, thì các con sẽ trở nên tốt lành."
Thánh Gioan Bosco · Ga 13,34
Một đứa trẻ nghịch ngợm, hay bị mắng, càng bị la càng lì hơn — cho đến khi có ai đó chọn ở lại kiên nhẫn với nó thay vì trừng phạt. Không phải kỷ luật nghiêm khắc làm người ta nên tốt, mà chính cảm giác được yêu thương vô điều kiện mới đủ sức làm mềm đi những gì cứng cỏi nhất trong lòng một người.
- 35
"Hãy làm cho mình được yêu mến, rồi hãy làm cho mình được kính trọng."
Thánh Gioan Bosco · 1 Ga 4,19
Cha mẹ nào cũng muốn con cái nghe lời, nhưng có người chọn ra lệnh trước, mong con sợ mà vâng theo. Thứ tự đúng lại ngược lại: trước tiên phải là một tình yêu con cái cảm nhận được thật sự, rồi sự kính trọng mới tự nhiên theo sau — chứ không phải ép sự vâng lời đến trước rồi mong tình yêu tự nảy sinh.
- 36
"Mỗi người trẻ, dù nghèo đến đâu, đều mang trong mình một điểm thiện lành."
Thánh Gioan Bosco · Gr 1,5
Nhìn một đứa trẻ bụi đời, ăn cắp vặt, quậy phá, phản ứng đầu tiên thường là phán xét ngay từ cái nhìn đầu tiên. Nhưng dưới lớp vỏ ngoài gai góc ấy luôn có một hạt giống tốt lành chưa từng được ai gọi tên — chỉ cần một người đủ kiên nhẫn để nhìn xuyên qua vẻ ngoài đó.
- 37
"Người ta hỏi một vị thánh: nhân đức đầu tiên là gì, ngài trả lời: 'Đó là đức khiêm nhượng'."
Thánh Gioan Maria Vianney · Pl 2,3
Vừa được khen ngợi một thành tích, bản năng đầu tiên là muốn kể cho thật nhiều người biết. Khiêm nhường không phải là giả vờ mình không giỏi, mà là biết đặt điều mình đạt được đúng chỗ của nó — nhỏ hơn cái tôi muốn nó lớn lên, và không cần cả thế giới phải biết.
- 38
"Dấu Thánh Giá làm cho ma quỉ kinh hoàng, bởi vì chính nhờ cây thánh giá mà chúng ta thoát khỏi tay nó."
Thánh Gioan Maria Vianney · Gl 6,14
Làm dấu thánh giá trước bữa ăn nhanh đến mức tay còn chưa kịp chạm hết bốn điểm, như một thói quen máy móc chẳng còn nghĩa gì. Nhưng cử chỉ nhỏ ấy, khi làm chậm lại và có ý thức, mang theo cả sức nặng của thập giá đã cứu chuộc — không phải phép thuật, mà là lời nhắc mình đang thuộc về ai.
- 39
"Đừng bao giờ để ai đến với các con mà không được tốt hơn và hạnh phúc hơn."
Thánh Têrêsa Calcutta · Rm 12,10
Một người bạn ghé qua chỉ để than thở một chuyện buồn, rồi ra về với gương mặt còn nặng hơn lúc đến vì cả hai chỉ ngồi than vãn cùng nhau. Không cần phải giải quyết được vấn đề của ai, chỉ cần để ý xem người vừa gặp mình có mang theo một chút nhẹ nhõm hơn khi rời đi hay không.
- 40
"Hãy luôn có sự tử tế trên khuôn mặt, trong đôi mắt, trong nụ cười."
Thánh Têrêsa Calcutta · Cn 15,13
Một ngày mệt mỏi, dễ buông một câu gắt gỏng với người phục vụ bàn chỉ vì món ăn ra chậm vài phút. Lòng tử tế không chỉ nằm trong những lời nói lớn lao, nó lộ ra ngay từ ánh mắt đầu tiên nhìn một người xa lạ — trước khi kịp nói ra bất cứ điều gì.
- 41
"Chúng ta không được kêu mời để thành công, nhưng để trung thành."
Thánh Têrêsa Calcutta · Lc 16,10
Bao năm dạy giáo lý cho một nhóm trẻ nhỏ mà chẳng biết sau này các em có còn giữ đạo hay không, không có con số nào đo được kết quả công việc ấy. Điều được đòi hỏi chưa bao giờ là một bảng thành tích, chỉ là việc có còn đứng đó, đều đặn, mỗi Chúa Nhật, dù chẳng ai vỗ tay.
- 42
"Niềm vui là lời cầu nguyện; niềm vui là sức mạnh; niềm vui là bác ái."
Thánh Têrêsa Calcutta · Gl 5,22
Phục vụ người khác lâu ngày mà quên chăm sóc chính niềm vui của mình, một lúc nào đó sẽ thấy cạn kiệt và dễ cáu với chính những người mình đang giúp. Niềm vui không phải phần thưởng đến sau khi đã làm xong việc tốt — nó chính là nguồn sức mạnh cần có trước khi bắt tay vào làm.
- 43
"Cái chết có thể là một điều gì đó đẹp đẽ. Nó giống như trở về nhà."
Thánh Têrêsa Calcutta · Ga 14,2-3
Đứng trước quan tài một người thân yêu, tâm trí chỉ thấy mất mát, chia lìa, một cánh cửa đóng lại vĩnh viễn. Nhưng có một cách nhìn khác về khoảnh khắc ấy: không phải một sự kết thúc, mà là một người vừa về đến nhà sau một chặng đường dài — và ngôi nhà ấy đã có người đang mở cửa chờ sẵn.
- 44
"Tôi không làm được những điều tuyệt vời. Tôi làm những việc nhỏ với tình yêu lớn."
Thánh Têrêsa Calcutta · Mt 25,21
Nấu một bữa cơm bình thường cho gia đình mỗi tối, chẳng có gì để kể lại, chẳng ai ghi nhận. Nhưng một việc nhỏ nhặt lặp đi lặp lại mỗi ngày, khi được làm với trọn tấm lòng, có sức nặng chẳng kém gì một việc lớn lao chỉ làm một lần rồi được cả thế giới biết đến.
- 45
"Sự hy sinh thật sự đòi hỏi các con phải trả giá, phải đau đớn."
Thánh Têrêsa Calcutta · Ga 15,13
Có những hy sinh nhẹ nhàng, chẳng mất mát gì nhiều — nhưng cũng có những hy sinh thật sự đau, như từ bỏ một cơ hội tốt để ở lại chăm cha mẹ già, hay lặng lẽ rút lui để người khác được hạnh phúc. Hy sinh không đau thì thường chưa phải là hy sinh, chỉ là một cử chỉ đẹp không tốn kém gì.
- 46
"Nếu các con khiêm tốn thì chẳng có điều gì có thể đụng chạm đến các con."
Thánh Têrêsa Calcutta · Gc 4,6
Bị ai đó nói một lời xúc phạm giữa đám đông, phản ứng tự nhiên là muốn đáp trả ngay để giữ thể diện. Nhưng một người đã thật sự khiêm nhường thì không còn gì để mất trong những lúc như vậy — vì lòng họ không còn đặt giá trị của mình vào cái nhìn của người khác nữa.
- 47
"Giêsu Maria Giuse, con phó thác hồn con và thân xác con trong tay Chúa, xin ban cho con trọn niềm tin ở Chúa."
Thánh Anê Lê Thị Thành (lời trăn trối trước khi tử đạo, 12/7/1841) · Lc 23,46
Trước một ca phẫu thuật lớn hay một tin chẩn đoán nặng nề, có một nỗi sợ không thể gọi tên hết được. Lời cầu cuối cùng của một người mẹ tử đạo trước khi lìa đời chỉ vỏn vẹn mấy chữ — không xin thoát nạn, chỉ xin được đặt trọn thân xác và linh hồn vào một bàn tay lớn hơn mình.
- 48
"Nay hạ thần cam chịu mọi cực hình để nên giống Đức Kitô."
Thánh Micae Hồ Đình Hy · Pl 3,10
Có những đau khổ phải chịu chứ không phải tự tìm đến — bệnh tật, mất mát, bất công không ai lường trước được. Một cách nhìn khác về khổ đau ấy: không phải hình phạt vô nghĩa, mà là một con đường lạ lùng khiến người ta trở nên giống Đấng đã từng đau khổ trước mình, vì yêu.
- 49
"Con ơi, hãy tha thứ, đừng tìm báo thù kẻ tố cáo cha nhé."
Thánh Emmanuel Lê Văn Phụng (lời trăn trối tại pháp trường) · Lc 23,34
Người tố cáo mình, khiến mình mất tất cả, đứng ngay đó chứng kiến giờ phút cuối cùng. Lời trăn trối dành cho con trai không phải một lời nguyền rủa, mà là một lời dặn tha thứ — bởi món quà cuối cùng một người cha để lại quý hơn cả tài sản, chính là một trái tim không mang hận thù.
- 50
"Vinh danh chúc tụng ngợi khen Thiên Chúa là Chúa Cả trời đất, chúng con xin dâng mạng sống cho Ngài."
Thánh Phaolô Phạm Khắc Khoan (lời cầu trước khi hành hình) · Rm 12,1
Một quyết định lớn trong đời — đổi nghề, dấn thân phục vụ, từ bỏ một con đường an toàn — luôn kèm theo câu hỏi liệu có đáng không. Lời cầu nguyện của một linh mục ngay trước khi bị xử tử không hỏi có đáng hay không, chỉ đơn giản dâng trọn những gì mình có cho Đấng đã cho mình tất cả trước đó.
- 51
"Thân xác tôi ở trong tay quan, quan muốn làm khổ thế nào tùy ý."
Thánh Phaolô Lê Bảo Tịnh · 2 Cr 4,8-9
Mất quyền kiểm soát hoàn toàn với một hoàn cảnh — bệnh viện, tòa án, một quyết định người khác đưa ra thay mình — là một trong những cảm giác bất lực nhất. Nhưng có một điều luôn còn nằm trong tay mình dù mọi thứ khác đã bị lấy đi: cách mình chọn đối diện với nó, bình thản hay hoảng loạn.
- 52
"Dù trăng trói, gông cùm tù rạc / Chén ngục hình xiềng tỏa chi nề / Miễn vui lòng cam chịu một bề / Cho trọn đạo trung thần hiếu tử."
Thánh Phêrô Đoàn Công Quý (thơ làm trong ngục) · 2 Tm 2,9
Đôi khi hoàn cảnh sống chật hẹp đến mức chẳng còn lựa chọn nào khác ngoài chịu đựng — một công việc không thể bỏ, một trách nhiệm không thể trốn. Bài thơ tù ngục của một linh mục sắp bị xử tử không hề than vãn về xiềng xích, chỉ nói về việc giữ trọn lòng trung thành cho đến hơi thở cuối — như thể chính điều đó mới là tự do thật sự.
- 53
"Ý Chúa dạy con chịu chết để chứng minh đạo Chúa như thánh Phêrô xưa, xin Đức Cha cho con được bắt chước Thánh Phêrô, xin Đức Cha đừng lo chuộc con."
Thánh Anrê Trần An Dũng Lạc (thư viết trong ngục gửi Đức Cha) · Ga 10,11
Có những lần được người khác cứu giúp, rồi lần sau lại trông chờ tiếp tục được cứu như thế mãi. Một linh mục viết thư từ trong ngục, xin giáo dân đừng cố chuộc mình thêm lần nữa — không phải vì hết yêu sự sống, mà vì đã nhận ra có lúc cần để ý Chúa được thực hiện trọn vẹn hơn là để mình được an toàn.
- 54
"Tôi đã xong rồi, các ông cứ việc."
Thánh Phêrô Trương Văn Thi (lời cuối cùng trước khi bị hành hình, cùng ngày với thánh Dũng Lạc) · Ga 19,30
Sau một quãng thời gian dài chuẩn bị tâm lý cho điều tồi tệ nhất, đến lúc nó thật sự xảy đến lại thấy lòng bình thản lạ thường. Câu nói cuối cùng trước khi bị hành quyết không phải một lời cầu xin hoãn lại, mà là một câu ngắn gọn đầy bình an — như một người đã dọn dẹp xong mọi thứ, sẵn sàng bước qua ngưỡng cửa.
- 55
"Có rất nhiều người tại những nơi này hiện giờ chưa trở thành người có đạo, chỉ vì thiếu người làm cho họ nên người có đạo."
Thánh Phanxicô Xaviê (thư gửi thánh Ignatiô Loyola) · Mt 9,37-38
Nhìn quanh, luôn có người đang cần một lời hỏi han, một sự hiện diện, mà không ai rảnh để dừng lại. Không phải vì thiếu tình thương trên đời, mà vì thiếu người chịu bước ra khỏi vùng an toàn của mình để mang tình thương ấy đến đúng chỗ đang cần.
- 56
"Chỉ nói với Chúa hay nói về Chúa mà thôi."
Thánh Đaminh Guzman · Cl 4,2
Một ngày trôi qua với hàng chục cuộc trò chuyện — công việc, tin tức, chuyện phiếm — mà chẳng có phút nào dành để trò chuyện thật sự với Chúa. Không cần tách đời sống thành hai nửa riêng biệt, chỉ cần để ý xem trong ngần ấy câu chuyện, có bao nhiêu câu vẫn còn giữ được một chút hướng về Người.
- 57
"Nếu bạn sống đúng với căn tính mà Thiên Chúa đã định sẵn cho bạn, bạn sẽ đốt cháy cả thế giới này."
Thánh Catarina Siena · Mt 5,14-16
Nhìn người khác đạt được những điều lớn lao, dễ có cảm giác mình chỉ là một người bình thường, chẳng có gì đặc biệt để đóng góp. Nhưng một cô gái không biết chữ, không địa vị, từng khiến một Giáo hoàng phải thay đổi quyết định — không phải vì có tài năng phi thường, mà vì dám sống trọn vẹn với đúng con người Chúa đã dựng nên mình, không hơn không kém.
- 58
"Hỡi Catarina, Ta vẫn ở ngay giữa trái tim con. Chính Ta đã ban cho con sức mạnh để con không hề ưng thuận những cám dỗ ấy."
(Catarina Siena thuật lại lời Chúa trong cơn cám dỗ) · 1 Cr 10,13
Có những đêm cơn cám dỗ hay ý nghĩ đen tối cứ trở đi trở lại, dù đã cầu nguyện, đã cố gắng hết sức để chống lại. Trong khoảnh khắc tưởng như bị bỏ rơi nhất, một câu trả lời từng đến với một vị thánh: Thiên Chúa không hứa cất đi cơn cám dỗ, chỉ hứa rằng Người vẫn ở đó, ngay giữa trái tim, suốt từ đầu.
- 59
"Ora et Labora" — Cầu nguyện và Lao động.
Thánh Biển Đức · Cl 3,23
Buổi sáng đọc kinh vội vàng trước khi lao vào guồng quay công việc cả ngày, như thể đó là hai thế giới tách biệt hoàn toàn. Một câu châm ngôn ngắn gọn từ mười lăm thế kỷ trước vẫn còn nguyên giá trị: cầu nguyện và lao động không phải hai việc thay phiên nhau, mà là hai nhịp thở của cùng một đời sống trọn vẹn.
- 60
"Tất cả mọi khách lữ hành đến đan viện đều phải được tiếp đón như chính Đức Kitô!"
Thánh Biển Đức (Tu Luật) · Mt 25,35
Một người khách không hẹn trước ghé nhà đúng lúc đang bận rộn, phản ứng đầu tiên thường là khó chịu vì bị làm phiền. Một đan viện cổ xưa từng có luật: bất kỳ ai gõ cửa cũng phải được đón tiếp như chính Đức Kitô đang đứng đó — một cách nhìn có thể biến một sự phiền toái nhỏ thành cơ hội bất ngờ để gặp gỡ điều thiêng liêng.
- 61
"Nơi nào không có tình yêu, bạn hãy gieo tình yêu vào, và bạn sẽ gặt hái được tình yêu!"
Thánh Gioan Thánh Giá · Gl 6,7
Một nơi làm việc lạnh nhạt, ai cũng giữ khoảng cách, chẳng ai chủ động quan tâm đến ai. Dễ có xu hướng chờ người khác ấm áp trước rồi mới đáp lại. Nhưng có một quy luật ngược đời trong đời sống thiêng liêng: nơi nào thiếu vắng tình yêu nhất, đó chính là nơi cần gieo tình yêu vào trước tiên — dù chẳng chắc gì sẽ được đáp lại ngay.
- 62
"Vào buổi chiều của cuộc đời, chúng ta sẽ bị phán xét về tình yêu!"
Thánh Gioan Thánh Giá · 1 Ga 4,7
Cuối một ngày dài, nhìn lại xem mình đã hoàn thành bao nhiêu việc trong danh sách, đạt được bao nhiêu mục tiêu. Nhưng có một cách đo lường khác về một đời sống — không phải những gì đã hoàn thành, mà là có bao nhiêu tình yêu đã thật sự được trao đi trong từng việc nhỏ nhặt ấy.
- 63
"Tôi thà tin rằng một con bò có thể bay, còn hơn tin rằng anh em tu sĩ lại đi nói dối với nhau."
Thánh Tôma Aquinô · Ep 4,25
Bị bạn bè trêu chọc, gài bẫy để xem phản ứng, có lúc phải chọn giữa việc giữ thể diện hay giữ sự chân thật. Một tu sĩ trẻ từng thà tin một chuyện vô lý còn hơn nghĩ rằng anh em mình có thể nói dối — một lựa chọn ngây ngô trước mắt người đời, nhưng lại chính là thứ khiến kẻ chế giễu phải im lặng.
- 64
"Tất cả những gì cha đã viết đối với cha giờ đây chỉ là rơm rác, so với những điều cha đã được nhìn thấy và đã được mặc khải cho cha."
Thánh Tôma Aquinô · Pl 3,8
Dành cả đời gây dựng một sự nghiệp, một danh tiếng, rồi đến một lúc nào đó nhìn lại tất cả và tự hỏi liệu nó có còn ý nghĩa như mình từng nghĩ. Một trong những bộ óc vĩ đại nhất lịch sử Giáo hội, sau khi chạm đến một điều lớn lao hơn cả tri thức, đã gọi cả công trình đồ sộ của đời mình chỉ là rơm rác — không phải vì nó vô giá trị, mà vì nó nhỏ bé trước điều ngài vừa được thấy.
- 65
"Non aliam nisi Te, Domine!" — "Lạy Chúa, con không muốn phần thưởng nào khác ngoài chính Chúa!"
Thánh Tôma Aquinô · Tv 73,25
Nếu được hỏi muốn gì nhất trên đời — tiền bạc, danh tiếng, sự công nhận — câu trả lời thường đến ngay lập tức và rất dài. Một vị thánh, khi Chúa hỏi muốn phần thưởng gì cho cả đời cống hiến, chỉ đáp một câu ngắn gọn: không muốn gì khác ngoài chính Chúa — một câu trả lời đơn giản đến mức khiến mọi ước muốn khác trở nên nhỏ bé.
- 66
"Ngoài Thập Giá ra, không có chiếc thang nào khác để bước lên Thiên Đàng!"
Thánh Rosa Lima · 1 Cr 1,18
Luôn mong có một con đường dễ dàng hơn để trưởng thành, để nên người tốt hơn, mà không cần đi qua những giai đoạn đau đớn. Nhưng có một sự thật khó nghe mà lại rất thật: chưa từng có ai lớn lên trong đức tin mà không đi qua ít nhất một lần đau khổ thật sự — đó không phải là một chiếc thang phụ, mà là chiếc thang duy nhất.
- 67
"Lạy Chúa, xin hãy tăng thêm đau khổ cho con, nhưng đồng thời xin hãy tăng thêm tình yêu mến trong lòng con!"
Thánh Rosa Lima · Rm 5,3-5
Giữa một cơn đau kéo dài, điều duy nhất mong muốn là nó chấm dứt càng sớm càng tốt. Khó mà hiểu nổi lời cầu nguyện của một người xin được đau khổ nhiều hơn — cho đến khi nhận ra bà không xin thêm đau khổ vì thích đau, mà xin thêm tình yêu đủ lớn để đau khổ ấy không còn là một gánh nặng vô nghĩa.
- 68
"Con tha thứ cho Alessandro... Vì tình yêu Chúa Giêsu, con tha thứ cho anh ấy, và con muốn anh ấy cũng được lên thiên đàng cùng con!"
Thánh Maria Goretti (11 tuổi, trên giường bệnh) · Cv 7,60
Bị ai đó làm tổn thương sâu sắc, phản ứng tự nhiên là mong họ phải trả giá, phải chịu đau như mình đã chịu. Một cô bé mười một tuổi, trong giờ phút cuối đời sau khi bị hại tàn nhẫn nhất, đã không chỉ tha thứ mà còn ước mong kẻ hại mình được cứu rỗi — một tình yêu vượt xa mọi logic thông thường về công bằng.
- 69
"Nếu con gái bác đã tha thứ cho cháu trên giường bệnh, thì bác là ai mà lại không tha thứ cho cháu?"
Bà Assunta Goretti (mẹ thánh Maria Goretti, nói với kẻ đã hại con mình) · Mt 18,21-22
Một người thân đã chọn buông bỏ, tha thứ cho kẻ làm tổn thương họ, còn mình lại vẫn ôm giữ cơn giận thay cho người đó, như thể mình có quyền giận hộ. Người mẹ mất con vì bạo lực, khi thấy con gái mình đã tha thứ trước khi nhắm mắt, chỉ còn một câu hỏi ngược lại chính mình: bà là ai mà lại không thể tha thứ.
- 70
"Từ nay trở đi, Mẹ sẽ là Mẹ ruột của con!"
Thánh Catarina Labouré (9 tuổi, nói với tượng Đức Mẹ sau đám tang mẹ ruột) · Ga 19,27
Mất đi người mẹ hay người thân yêu nhất, có một khoảng trống không gì lấp đầy được, một cảm giác mồ côi giữa cuộc đời còn dài. Một cô bé chín tuổi, ngay sau đám tang mẹ, đã ôm lấy một bức tượng trên tường và tự nói với chính mình một lời — không phải để quên đi mất mát, mà để tìm một chỗ dựa mới không bao giờ rời bỏ.
- 71
"Xin Cha tha thứ cho con, vì đức vâng lời thì quý giá thật, nhưng đức bác ái đối với người hoạn nạn còn cao trọng hơn nhiều!"
Thánh Martinô de Porres · Mc 2,27
Có những quy định được đặt ra vì lý do chính đáng, nhưng đôi khi giữ đúng nó lại có nghĩa là quay lưng với một người đang cần giúp ngay trước mắt. Một tu huynh, khi bị trách vì phá lệ để cứu người, chỉ khiêm tốn đáp lại rằng vâng lời tuy quý, nhưng lòng thương xót với người khốn khó còn quý hơn — một câu trả lời đủ sức làm mềm cả những quy tắc cứng nhất.
- 72
"Nếu công việc này là của chúng ta, nó sẽ sụp đổ; nhưng nếu nó là công trình của Thánh Tâm Chúa Giêsu, thì không sức mạnh nào dưới đất hay hỏa ngục có thể ngăn cản nổi!"
Thánh Frances Xavier Cabrini · Rm 8,31
Bắt đầu một công việc lớn với rất ít nguồn lực trong tay, ai cũng có quyền nghi ngờ liệu nó có trụ được không. Một nữ tu từng hai lần bị từ chối vì sức khỏe yếu, cuối cùng đã một mình vượt đại dương gần ba mươi lần để gây dựng hàng chục cơ sở bác ái — không phải nhờ sức riêng, mà nhờ tin chắc công việc ấy không thuộc về mình mà thuộc về một Đấng lớn hơn.
- 73
"Chị em hãy phục vụ người nghèo với một sự dịu dàng vô hạn, đừng bao giờ làm cho họ cảm thấy mình là kẻ phải mang ơn!"
Thánh Magdalena di Canossa · 1 Pr 4,9
Giúp đỡ ai đó rồi vô tình để họ cảm thấy nhỏ bé, mang nợ, phải biết ơn suốt đời vì sự giúp đỡ đó. Cách cho đi thật sự tử tế không chỉ nằm ở việc cho bao nhiêu, mà ở việc người nhận có còn giữ được phẩm giá của mình sau khi nhận hay không — một sự dịu dàng dễ bị quên mất giữa lòng tốt vội vàng.
- 74
"Làm cho Chúa Giêsu được biết đến và yêu mến!"
Thánh Magdalena di Canossa (châm ngôn sống) · Mc 16,15
Giữa vô số việc đạo đức làm mỗi ngày — đọc kinh, đi lễ, làm việc bác ái — đôi khi quên mất câu hỏi gốc rễ: tất cả những điều đó rốt cuộc nhằm hướng đến điều gì. Một câu châm ngôn ngắn gọn của một nữ tu sáng lập dòng tu nhắc lại đúng trọng tâm: không phải để bản thân trở nên đạo đức hơn, mà để một Người khác được biết đến và được yêu mến nhiều hơn qua chính đời sống ấy.
- 75
"Lạy Thầy, xin tránh xa con, vì con là kẻ tội lỗi." — "Đừng sợ, từ nay anh sẽ là người thu phục người ta."
Thánh Phêrô và Đức Giêsu · 1 Tm 1,15
Sau một mẻ lưới đầy bất ngờ, phản ứng đầu tiên của người đánh cá lành nghề không phải là mừng rỡ, mà là quỳ sụp xuống vì thấy mình không xứng đáng đứng gần một điều lớn lao như vậy. Có những lúc được trao một cơ hội vượt xa những gì mình nghĩ mình xứng đáng, và câu trả lời không phải một lời trấn an suông, mà là một lời mời làm việc — đừng sợ, cứ bắt tay vào, xứng đáng hay không tính sau.
- 76
"Thưa Thầy, Thầy biết rõ mọi sự, Thầy biết con yêu mến Thầy." — "Hãy chăn dắt chiên của Thầy."
Thánh Phêrô và Đức Giêsu (bên bờ hồ Tibêria) · Ga 15,9
Ba lần chối bỏ người mình từng thề trung thành đến chết, rồi phải đối diện lại với chính người đó trên một bờ biển buổi sáng. Không có một lời trách móc nào được nhắc lại, chỉ có ba câu hỏi giản dị về tình yêu — như thể cách duy nhất để chuộc lại một lỗi lầm không phải là xóa nó đi, mà là được trao lại đúng trách nhiệm mình từng sợ hãi đánh mất.
- 77
"Saolô, Saolô, sao ngươi bắt bớ Ta?"
Lời Đức Giêsu nói với Saolô trên đường Đamas · Is 6,8
Đang trên đường thực hiện một kế hoạch mình tin chắc là đúng đắn, cuộc đời bất ngờ bị chặn đứng bởi một biến cố không ai lường trước — một tin xấu, một cuộc gặp gỡ, một câu hỏi bật ra giữa lúc không ngờ tới nhất. Có những lần cả đời đang lao về một hướng sai, và điều cần thiết không phải một lời khuyên nhẹ nhàng, mà là một cú ngã đủ mạnh để buộc phải dừng lại và nhìn lại từ đầu.
- 78
"Tôi đã đấu trong cuộc thi đấu cao đẹp, đã chạy hết chặng đường, đã giữ vững đức tin."
Thánh Phaolô (thư cuối cùng gửi Timôthê, viết trong ngục) · Dt 12,1
Gần đến cuối một chặng đường dài — một dự án, một sự nghiệp, một cuộc chiến với bệnh tật — cơ thể đã kiệt sức nhưng vẫn cố giữ cho được phần còn lại của lời hứa ban đầu. Một người đàn ông già nua, cô độc trong ngục lạnh, viết những dòng cuối cùng không phải để than vãn, mà để tổng kết: đã đấu hết sức, đã chạy hết đường, phần còn lại giờ không còn thuộc về mình nữa.
- 79
"Maria!" — "Rápbuni!"
Đức Giêsu Phục Sinh gọi tên, và lời đáp của Maria Mađalêna · Is 43,1
Đứng khóc một mình trước một mất mát lớn, xung quanh toàn những gương mặt lạ hoặc những lời an ủi chung chung không chạm được vào đúng chỗ đau. Rồi chỉ cần một người gọi đúng tên mình — không phải "này cô", không phải một danh xưng lịch sự — mọi bức tường phòng thủ đổ sụp ngay lập tức. Có một điều gì đó rất riêng trong việc được gọi đúng tên, mà không lời an ủi nào khác thay thế được.
- 80
"Tôi đã thấy Chúa!"
Thánh Maria Mađalêna, chạy đi báo tin cho các Tông đồ · Rm 10,14
Vừa nhận được một tin vui lớn lao, phản ứng đầu tiên là muốn chạy đi kể ngay cho người thân nhất, không thể giữ trong lòng thêm một phút nào nữa. Người đầu tiên chứng kiến biến cố lớn nhất trong lịch sử đức tin cũng đã làm đúng như vậy — không giữ niềm vui ấy cho riêng mình, mà chạy đi kể lại từng lời, không sót một chữ.
- 81
"Lạy Chúa, xin đừng chấp tội họ!"
Thánh Stêphanô (lời cuối cùng khi bị ném đá) · Cv 7,59-60
Bị đối xử bất công đến mức có thể mất mạng vì nó, phản ứng thường thấy nhất là một lời nguyền rủa cuối cùng dành cho kẻ gây ra chuyện đó. Nhưng người đầu tiên chết vì đức tin đã dùng những hơi thở cuối cùng của mình không để tố cáo, mà để cầu xin cho chính những kẻ đang giết mình — một lựa chọn không đến từ sự yếu đuối, mà từ một tình yêu đã vượt xa cả bản năng sinh tồn.
- 82
"Bí tích Thánh Thể là đường cao tốc đưa tôi lên thiên đàng."
Chân phước Carlo Acutis · Ga 6,35
Giải thích một điều thiêng liêng cho thế hệ lớn lên với điện thoại và mạng xã hội, đôi khi cần một ngôn ngữ khác hẳn ngôn ngữ của sách kinh cổ. Một thiếu niên mê lập trình đã tìm ra một hình ảnh rất đời thường để nói về Bí tích Thánh Thể — không phải một khái niệm xa vời, mà một con đường tắt, nhanh và trực tiếp, dẫn thẳng đến điều quan trọng nhất.
- 83
"Mọi người sinh ra đều là những bản chính độc nhất vô nhị, nhưng nhiều người lại chết đi như những bản sao chép vụng về!"
Chân phước Carlo Acutis · Tv 139,13-14
Lướt newsfeed, thấy ai cũng đang sống một phiên bản hoàn hảo hơn, đẹp hơn, thành công hơn, rồi âm thầm chỉnh sửa chính mình để giống họ hơn một chút. Một thiếu niên qua đời ở tuổi mười lăm để lại một lời cảnh tỉnh vẫn còn nguyên giá trị: mỗi người sinh ra đã là một bản gốc không thể sao chép, vậy mà không ít người lại chọn sống và chết đi như một bản sao mờ nhạt của người khác.
- 84
"Verso l'alto!" — Tiến lên đỉnh cao!
Chân phước Pier Giorgio Frassati (viết dưới bức ảnh mình leo núi) · Cl 3,1-2
Giữa một chặng leo núi hay một hành trình dài mệt mỏi, luôn có một điểm mà chân muốn dừng lại, đầu óc bắt đầu mặc cả xem có thể quay xuống bây giờ được không. Dòng chữ một chàng trai từng viết dưới tấm ảnh mình đứng trên vách đá không nói về đích đến, chỉ nói về hướng đi — cứ tiếp tục tiến lên, đỉnh cao không cần phải nhìn thấy ngay mới đáng để bước tới.
- 85
"Chúa Giêsu đến thăm tôi mỗi sáng trong Bí tích Thánh Thể; tôi chỉ biết đền đáp lại tình yêu ấy bằng cách đến thăm Người nơi những người nghèo khổ nhất mà thôi!"
Chân phước Pier Giorgio Frassati · Gc 1,27
Sinh ra trong một gia đình đầy đủ, có thể chọn một cuộc sống êm ái, tránh xa những khu phố nghèo khó, những căn nhà bốc mùi bệnh tật. Một chàng trai trẻ giàu có lại chọn ngược lại hoàn toàn — không phải vì thấy mình có nghĩa vụ phải làm từ thiện, mà vì tin rằng cách duy nhất đáp lại tình yêu mình nhận được mỗi sáng là mang nó đến đúng nơi đang cần nó nhất.
- 86
"Tôi sẽ quỳ xuống hôn bàn tay họ, bởi vì nếu không có những đau khổ ấy, tôi đã không bao giờ được biết đến Đức Kitô và không bao giờ được trở thành người Kitô hữu!"
Thánh Giuse Bakhita (khi được hỏi sẽ làm gì nếu gặp lại những kẻ bắt cóc mình) · Rm 8,28
Bị bắt cóc, tra tấn, mất cả tên gọi của chính mình — không ai có thể trách nếu một người từng chịu như vậy chọn sống với lòng căm hận suốt đời. Nhưng người phụ nữ ấy, khi được hỏi sẽ làm gì nếu gặp lại những kẻ đã hại mình, chỉ nói sẽ quỳ xuống hôn tay họ — không phải vì quên đi nỗi đau, mà vì chính con đường đau đớn ấy đã dẫn bà đến điều quý giá nhất đời mình.
- 87
"Tôi không nhận người bạn đời nào khác ngoài Đức Giêsu Kitô!"
Thánh Clara Assisi (khi gia đình ép quay về lấy chồng) · 2 Cr 11,2
Gia đình sắp đặt sẵn một cuộc hôn nhân môn đăng hộ đối, mọi thứ đã chuẩn bị xong, chỉ còn chờ mình gật đầu. Một thiếu nữ quý tộc, khi bị người nhà đến ép quay về, đã bám chặt lấy bàn thờ và lột khăn trùm đầu cho thấy mái tóc đã cắt — không còn gì để thương lượng nữa, vì lựa chọn của bà đã được khắc lên chính thân thể mình rồi.
- 88
"Hỡi linh hồn tôi, hãy an tâm ra đi trong bình an, vì ngươi đã có một người dẫn đường tuyệt hảo..."
Thánh Clara Assisi (lời cuối cùng, tự nói với chính mình) · Kh 21,4
Trong những giờ phút cuối cùng, khi không còn ai khác có thể đi cùng qua ngưỡng cửa ấy, chỉ còn lại một mình đối diện với điều chưa từng trải qua bao giờ. Một nữ tu già, được các chị em vây quanh khóc thương, lại quay sang tự nói với chính linh hồn mình một lời an ủi — như một người bạn cũ dặn dò nhau trước một chuyến đi xa, tin chắc rằng phía trước đã có người dẫn đường.
- 89
"Đi nào, chị Rosa, chúng ta hãy đi vì dân tộc của chúng ta!"
Thánh Têrêsa Bênêđícta Thập Giá (Edith Stein), nói với chị gái giữa cuộc truy bắt của Đức Quốc Xã · Rt 1,16
Có cơ hội để lánh đi, để tự cứu lấy mình khi nguy hiểm đang đến gần, nhưng vẫn chọn ở lại cùng những người mình yêu thương đang phải chịu chung số phận. Một nữ triết gia lỗi lạc, giữa cơn hoảng loạn của một dân tộc đang bị săn đuổi, đã không chọn con đường an toàn hơn, mà nắm tay người chị gái, cùng bước đi — không phải vì hết cách nào khác, mà vì không đành lòng bỏ ai lại phía sau.
- 90
"Nỗi khao khát tìm kiếm chân lý của tôi chính là lời cầu nguyện duy nhất của tôi trong những năm tháng ấy!"
Thánh Edith Stein (nói về thời còn là người vô thần) · Ga 14,6
Không phải ai cũng lớn lên trong một gia đình có thói quen cầu nguyện, có thể có những năm dài tưởng như sống hoàn toàn xa cách với điều thiêng liêng. Nhưng có một cách cầu nguyện âm thầm hơn cả những lời kinh thuộc lòng: một khát khao thành thật đi tìm sự thật, dù chưa biết mình đang tìm ai — bản thân sự tìm kiếm ấy, khi đủ chân thành, đã là một hình thức của cầu nguyện rồi.
- 91
"Người công chính" — không một lời nói nào của Giuse được Tin Mừng ghi lại.
Về Thánh Giuse · Mt 1,19; 1 V 19,12
Trong toàn bộ bốn cuốn Tin Mừng, không có một câu nói nào của Giuse được ghi lại — không một lời, dù chỉ một chữ. Giữa một thế giới coi trọng người nói hay, người biết thể hiện, có một kiểu yêu thương khác: âm thầm dọn chỗ, âm thầm gánh vác, âm thầm ở lại — không cần ai nghe thấy mình nói gì, chỉ cần nhìn thấy mình đã làm gì.
- 92
"Vâng, đúng thế! Tôi sẽ đi đến cùng Mẹ Maria!"
Thánh Giuse Bakhita (lời cuối cùng, sau cơn mê sảng vì hồi ức nô lệ) · Lc 1,46-49
Trong cơn mê sảng cuối đời, ký ức đau thương cũ vẫn còn len lỏi trở về, xiềng xích tưởng đã tháo gỡ từ lâu bỗng như siết lại một lần nữa. Chỉ cần một lời nhắc nhẹ nhàng về một điều thiêng liêng quen thuộc, cơn hoảng loạn ấy tan biến ngay lập tức, nhường chỗ cho một nụ cười bình an — đôi khi thứ chữa lành một ký ức cũ không phải một lời giải thích dài dòng, mà chỉ là được nhắc nhớ mình không đi một mình.
- 93
"Anh em hãy yêu thương nhau."
Thánh Gioan Tông Đồ (điệp khúc lặp lại trong những trang viết cuối đời) · 1 Ga 4,11
Nghe một lời khuyên quen thuộc quá nhiều lần — hãy yêu thương nhau — đến mức tai đã chai lì, chẳng còn thấy nó có sức nặng gì nữa. Nhưng một vị tông đồ, đến cuối đời, khi sức đã yếu không giảng nổi những bài dài, vẫn chỉ lặp đi lặp lại đúng một câu ấy — không phải vì cạn ý, mà vì sau cả một đời, ông nhận ra chẳng còn điều gì quan trọng hơn để nói nữa.
- 94
"Đừng ngăn cản người ta."
Đức Giêsu nói với Thánh Gioan Tông Đồ · Mc 9,40
Thấy một người không cùng hội cùng phe với mình cũng đang làm một việc tốt, phản ứng đầu tiên đôi khi lại là khó chịu, muốn ngăn cản, như thể việc tốt chỉ được công nhận khi do đúng người mình quen làm. Một vị tông đồ từng có phản xạ y hệt vậy, và câu trả lời ông nhận được rất ngắn gọn: đừng ngăn cản người ta — điều thiện không cần giấy phép của riêng ai.
- 95
"Thưa Thầy, có! Con vẫn tin Thầy là Đấng Kitô, Con Thiên Chúa, Đấng phải đến thế gian!"
Thánh Mácta · Ga 11,25-26
Đứng trước một mất mát lớn, dễ tin vào một sự sống lại xa xôi ở "ngày sau hết" hơn là tin có ai đó có thể làm điều gì ngay bây giờ. Một người phụ nữ vừa than trách vì tưởng đã quá muộn, đã được nhắc rằng Đấng bà đang tìm không phải một lời hứa cho tương lai, mà là chính Đấng đang đứng ngay trước mặt bà lúc ấy.
- 96
"Mácta, Mácta ơi! Con lo lắng và bối rối về nhiều chuyện quá! Chỉ có một chuyện cần thiết mà thôi."
Đức Giêsu nói với Thánh Mácta · Mt 6,33
Bận rộn chuẩn bị cho một buổi tụ họp đến mức quên mất lý do thật sự của buổi tụ họp đó — được ở bên người mình mời đến. Một lời trách nhẹ nhàng, gọi tên hai lần đầy trìu mến, nhắc rằng giữa hàng chục việc cần làm, chỉ có một việc thật sự cần thiết, và nó không nằm trong danh sách bếp núc.
- 97
"Pietro à, nếu phải chọn lựa giữa em và đứa con, anh đừng do dự, hãy chọn cứu lấy đứa bé. Em đòi buộc anh điều đó!"
Thánh Gianna Beretta Molla (nói với chồng trước khi sinh) · 1 Ga 3,16
Đứng trước một lựa chọn không ai muốn phải đưa ra, giữa sự an toàn của bản thân và sự sống của một người khác. Một bác sĩ, hiểu rõ hơn ai hết những rủi ro đang chờ đợi, đã không chút do dự chọn phần thiệt về mình — không phải vì không sợ chết, mà vì tình yêu dành cho đứa con chưa kịp chào đời còn lớn hơn cả nỗi sợ ấy.
- 98
"Bạn cứ lấy đi, tôi không sao đâu!"
Chân phước Phanxicô Marto (khi bạn tranh giành đồ chơi) · Pl 2,3-4
Một cuộc tranh cãi nhỏ về ai đúng ai sai, ai được phần hơn, có thể kéo dài cả buổi chỉ vì không ai chịu nhường trước. Một cậu bé chín tuổi, mỗi khi bạn bè giành giật đồ chơi, chỉ mỉm cười nhường lại mà không thấy mình thiệt thòi gì — như thể cậu đã biết từ rất sớm rằng bình an trong lòng quý hơn phần thắng trong tay.
- 99
"Tôi đang nhìn ngắm Chúa Giêsu... Tôi muốn ở đây để an ủi Chúa Giêsu ẩn mình, vì Người buồn sầu biết bao trước những tội lỗi của người đời!"
Chân phước Phanxicô Marto · Mt 26,40
Ghé vào nhà thờ, thường là để xin một điều gì đó — bình an, sức khỏe, một quyết định đúng đắn. Một cậu bé mười tuổi lại có một lý do khác hẳn để quỳ hàng giờ trước Nhà Tạm: không xin gì cho mình, chỉ muốn ở đó, đơn giản vì nghĩ Chúa cũng đang cô đơn và cần một người bạn ở lại cùng.
- 100
"Tôi đang nhìn thấy Chúa tôi!"
Thánh Antôn Pađua (lời cuối cùng trước khi qua đời) · 2 Cr 5,8
Hỏi một người sắp qua đời họ đang nghĩ gì, đang thấy gì, thường nhận lại sự im lặng hoặc nỗi sợ hãi không giấu được. Một vị thánh, khi được hỏi đang nhìn thấy gì lúc hấp hối, chỉ mỉm cười thì thầm một câu ngắn gọn — không phải vì ông không còn cảm nhận được sự ra đi, mà vì điều ông đang thấy đã lớn hơn cả nỗi sợ ấy rất nhiều.
- 101
"Các con hãy luôn hiệp nhất và hết lòng yêu thương nhau... Hãy trung thành với ơn gọi phục vụ người nghèo..."
Thánh Louise de Marillac (lời trăn trối) · Cv 4,32
Trước khi rời khỏi một công việc, một vai trò đã gắn bó cả đời, thường chỉ kịp dặn dò những điều thực tế — sổ sách, quy trình, ai làm gì tiếp theo. Một người phụ nữ sáng lập cả một hội dòng bác ái, trong những lời trăn trối cuối cùng, lại không nhắc đến bất kỳ điều gì thực tế cả — chỉ nhắc đi nhắc lại một điều duy nhất: hãy tiếp tục yêu thương nhau.
- 102
"Cái tát này là dành cho tôi; còn bây giờ, xin ông vui lòng cho một chút gì đó cho những người già nghèo khổ của tôi!"
Thánh Jeanne Jugan (khi bị một người sỉ nhục lúc đi xin ăn) · Mt 5,39
Bị ai đó khước từ phũ phàng, thậm chí xúc phạm ngay trước mặt, phản ứng tự nhiên là bỏ đi trong ấm ức, có khi còn đáp trả cho hả giận. Một phụ nữ đi xin từng đồng cho những cụ già nghèo, khi bị tát vào mặt, chỉ bình thản đáp lại rằng cái tát ấy dành cho bà, còn xin ông hãy nghĩ đến những người già đang cần — một sự nhẫn nhịn đủ sức khiến kẻ vừa xúc phạm phải cúi đầu.
- 103
"Các con hãy luôn nhỏ bé, thật nhỏ bé... Hãy yêu mến sự ẩn dật và hãy làm mọi việc trong sự thinh lặng của tình yêu!"
Thánh Jeanne Jugan (dạy các tập sinh, sau khi bị chính người kế vị cướp mất công lao sáng lập dòng) · Xp 2,3
Công lao cả đời bị người khác cướp mất, tên tuổi bị xóa khỏi chính công trình mình đã dựng nên từ hai bàn tay trắng — không có nỗi bất công nào cay đắng hơn thế. Vậy mà người phụ nữ ấy, thay vì đi đòi lại công bằng cho mình, lại chỉ dạy các nữ tu trẻ hãy sống thật nhỏ bé, thật thầm lặng — một bài học chỉ có thể đến từ người đã thật sự tha thứ, không phải người đang cố tỏ ra cao thượng.
- 104
"Phêrô Claver, người nô lệ của những người nô lệ da đen cho đến muôn đời!"
Thánh Phêrô Claver (lời thề) · Pl 2,7
Chọn gắn bó cả đời với một nhóm người bị cả xã hội xa lánh, khinh miệt, không mang lại danh vọng hay lợi ích gì cho bản thân. Một linh mục, khi đối diện với hầm tàu chở đầy những con người bị đối xử như súc vật, đã không đứng từ xa giảng đạo, mà lao thẳng xuống, tự nhận mình là nô lệ của chính những người nô lệ ấy — một lời thề không ai bắt buộc, chỉ đến từ một tình yêu đã chọn đi đến cùng.
- 105
"Chúng ta phải nói với họ bằng đôi bàn tay của sự chăm sóc trước khi nói với họ bằng đôi môi của lời giảng dạy!"
Thánh Phêrô Claver · 1 Ga 3,18
Muốn an ủi ai đó đang đau khổ, phản xạ đầu tiên thường là tìm những lời nói phù hợp, những câu Kinh Thánh đúng lúc. Nhưng có những nỗi đau mà lời nói chạm tới sau cùng, không phải đầu tiên — bàn tay lau một vết thương, một cái ôm, một sự hiện diện lặng lẽ mới là thứ ngôn ngữ người đau khổ hiểu được trước tiên.
- 106
"Tôi là một linh mục Công giáo Ba Lan... Tôi muốn xin chết thay cho người đàn ông này; ông ấy còn có vợ và đàn con thơ dại!"
Thánh Maximilianô Kolbe (tại trại tập trung Auschwitz) · Rm 5,7-8
Đứng trước một tình huống nguy hiểm, bản năng sinh tồn luôn mách bảo phải tự bảo vệ mình trước. Một linh mục, giữa một trại tập trung, đã bước ra khỏi hàng để xin chết thay cho một người đàn ông xa lạ chỉ vì người ấy còn vợ con — không phải vì ông không quý mạng sống của mình, mà vì ông tin có những mạng sống cần được cứu hơn mạng sống của chính mình.
- 107
"Mẹ không phải là Mẹ của con sao? Con không đang được che chở dưới bóng áo choàng của Mẹ sao? Con còn cần điều gì khác nữa?"
Đức Mẹ Guadalupe nói với Thánh Juan Diego · Is 66,13
Giữa một cơn lo lắng lớn — bệnh tật của người thân, một trách nhiệm quá sức mình — dễ có cảm giác đang một mình gánh vác tất cả. Lời một người Mẹ từng nói với một người nông dân nghèo hèn, khi ông đang rối bời lo cho người chú bệnh nặng, vẫn còn vang vọng đến hôm nay: con còn cần điều gì khác nữa, khi đã được ẵm bồng trong vòng tay của Mẹ?
- 108
"Tôi xin tha thứ trọn vẹn cho tướng quân Taiko-sama và tất cả những ai đã tham gia vào việc giết chết tôi!"
Thánh Phaolô Miki (bài giảng cuối cùng, trên thập giá) · Cl 3,13
Bị kết án bất công, nhiều người sẽ dùng những lời cuối cùng để tố cáo, để minh oan cho mình trước đám đông. Một tu sĩ, bị treo trên thập giá vì rao giảng đức tin, đã dùng chính bài giảng cuối cùng của đời mình không phải để tự bào chữa, mà để công khai tha thứ cho chính người đã ra lệnh giết mình — biến giây phút nhục nhã nhất thành một lời chứng không ai quên được.
- 109
"Chết sống ở giữa họ đạo. Ai muốn giết ông Cố thì giết!"
Chân phước Phanxicô Xaviê Trương Bửu Diệp (khi giáo dân xin ngài lánh nạn) · Ga 10,14-15
Được khuyên nên tạm lánh đi nơi an toàn hơn khi nguy hiểm cận kề, nhiều người sẽ chọn giải pháp thực tế ấy, và cũng chẳng ai trách được. Một linh mục miền Tây Nam Bộ, khi giáo dân quỳ lạy van xin ngài đi lánh nạn, đã dứt khoát từ chối bằng một câu nói mộc mạc — sống chết đều ở giữa đoàn chiên của mình, không có chuyện bỏ lại họ mà đi một mình.
- 110
"Mẹ ơi, hôm nay con đã thấy Đức Mẹ ở Cova da Iria!"
Chân phước Giaxinta Marto (chạy về nhà kể lại, dù đã hứa giữ bí mật) · Lc 2,17-18
Vừa trải qua một điều kỳ diệu, một tin vui bất ngờ, có mấy ai giữ được bình tĩnh mà không chạy đi kể ngay cho người thân nhất nghe. Một cô bé, dù đã hứa sẽ giữ bí mật cùng hai người bạn, vừa về đến nhà đã không kìm được lòng mà reo lên với mẹ — niềm vui thật sự luôn tìm được đường ra, dù người ta có cố giữ kín đến đâu.
- 111
"Vâng, tôi đây là nữ tỳ của Chúa, xin Chúa cứ làm cho tôi như lời sứ thần truyền."
Đức Maria (Truyền Tin) · 1 Sm 3,9
Nhận một lời mời thay đổi cả cuộc đời — một công việc mới, một trách nhiệm lớn — mà không ai bảo đảm trước mọi chuyện sẽ suôn sẻ. Một thiếu nữ, khi nghe một lời mời gọi vượt xa sức hiểu của mình, đã không đòi hỏi Thiên Chúa phải cam kết trước điều gì, chỉ thưa một tiếng ưng thuận — không phải vì hết sợ, mà vì đặt lòng tin lớn hơn nỗi sợ ấy.
- 112
"Linh hồn tôi ngợi khen Đức Chúa, thần trí tôi hớn hở vui mừng vì Thiên Chúa, Đấng cứu độ tôi."
Đức Maria (bài ca Magnificat) · 1 Sm 2,7-8
Vừa đạt được điều gì đó đáng tự hào, phản xạ tự nhiên là muốn nhận phần công lao đó về mình, dù ít dù nhiều. Một người phụ nữ, khi được một người khác ca ngợi hết lời, đã không giữ lại một chút vinh quang nào cho riêng mình, mà cất tiếng hát ngợi khen Đấng đã làm nên điều ấy — niềm vui trọn vẹn nhất luôn là niềm vui biết mình không phải là trung tâm.
- 113
"Người phải lớn lên, còn tôi phải nhỏ lại."
Thánh Gioan Tẩy Giả · Gc 4,10
Nhìn thấy đám đông từng vây quanh mình giờ dần chuyển sang một người khác, cảm giác bị lu mờ, bị thay thế là điều khó nuốt trôi với bất kỳ ai. Một người từng có cả một phong trào đi theo, khi thấy điều đó xảy ra, chỉ thản nhiên nói một câu không mấy ai dám nói về chính mình — người kia cần lớn lên, còn tôi cần nhỏ lại — không phải cam chịu, mà là vui mừng vì đã hoàn thành đúng vai trò của mình.
- 114
"Thầy có phải là Đấng phải đến không, hay chúng tôi còn phải chờ ai khác?"
Thánh Gioan Tẩy Giả (từ trong ngục tối Machaerus) · Kb 2,3
Ngồi trong một hoàn cảnh bế tắc kéo dài, ngay cả người từng vững tin nhất cũng có lúc phải hỏi lại liệu điều mình tin tưởng có thật hay không. Một người từng dõng dạc loan báo về một Đấng sắp đến, khi bị giam trong ngục tối, cũng không giấu được câu hỏi nghi hoặc bật ra — nghi ngờ giữa đêm tối không phải là mất đức tin, mà là một phần rất người của chính đức tin ấy.
- 115
"Từ Nazareth, làm sao có cái gì hay ho được?" — "Hãy đến mà xem."
Nathanaen (Thánh Batôlômêô) và Philípphê · Tv 34,9
Nghe tên một nơi, một trường học, một xuất thân nào đó, rồi vội vàng đánh giá thấp một con người mà chưa từng gặp mặt. Một người từng buông lời chê bai đầy định kiến về quê hương của một người lạ, đã được một người bạn đáp lại không bằng tranh cãi, chỉ bằng một lời mời giản dị — hãy đến mà xem — đôi khi chỉ cần vậy là đủ để định kiến tự sụp đổ.
- 116
"Trước khi Philípphê gọi anh, lúc anh còn đang ở dưới cây vả, Ta đã thấy anh rồi."
Đức Giêsu nói với Nathanaen (Batôlômêô) · Tv 139,1-4
Có những lúc cảm thấy mình chỉ là một cái tên vô danh giữa đám đông, chẳng ai thật sự để ý đến những gì đang diễn ra trong lòng mình. Một người xa lạ vừa gặp lần đầu lại nói ra đúng một điều chỉ mình biết, về một khoảnh khắc riêng tư chẳng ai chứng kiến — cảm giác được biết đến từ trước, được nhìn thấy tận đáy lòng, khiến mọi hoài nghi tan biến ngay lập tức.
- 117
"Bởi đâu tôi được Thân Mẫu Chúa tôi đến viếng thăm tôi thế này?"
Thánh Êlisabét · Tv 116,12
Đang trong một giai đoạn khó khăn, sức khỏe yếu, một người thân bất ngờ ghé thăm dù đường xa cách trở. Một người phụ nữ lớn tuổi, mang thai muộn màng, đã không giấu được sự ngỡ ngàng khi người em họ trẻ tuổi lặn lội đến thăm mình — đôi khi món quà lớn nhất không phải một lời khuyên hay món đồ, chỉ đơn giản là có ai đó chịu đến, ở bên.
- 118
"Bà hãy yên tâm về đi! Đứa con của biết bao giọt nước mắt như thế sẽ không bao giờ bị hư mất!"
Một vị giám mục nói với Thánh Mônica (về con trai bà, Augustinô) · Tv 126,5-6
Cầu nguyện nhiều năm cho một người mình yêu thương thay đổi, mà mãi chẳng thấy dấu hiệu gì khả quan, đến mức bắt đầu nghi ngờ liệu có ích gì không. Một người mẹ, sau bao năm nước mắt vì đứa con lầm lạc, chỉ nhận được một lời trấn an ngắn gọn từ một vị giám mục — nhưng lời ấy đủ sức nâng đỡ bà đi tiếp thêm nhiều năm nữa, cho đến ngày lời cầu nguyện ấy thật sự được đáp lại.
- 119
"Các con chôn xác mẹ ở đâu cũng được, đừng bận tâm lo lắng."
Thánh Mônica (lời cuối cùng) · Pl 3,20
Từng có những điều tưởng như không thể thương lượng — nơi an nghỉ cuối cùng, một nghi thức, một mong muốn ấp ủ cả đời. Một người mẹ, khi ước nguyện lớn nhất đời mình cuối cùng đã thành hiện thực, bỗng nhận ra những điều từng quan trọng khác giờ chẳng còn nghĩa lý gì nữa — khi điều cốt lõi nhất đã được, mọi thứ còn lại tự khắc trở nên nhẹ nhàng.
- 120
"Thưa cha, con giống như một mảnh vải thô; cha là người thợ may, xin cha hãy cắt may con thành một tấm áo đẹp dâng lên Chúa!"
Thánh Đa Minh Savio (nói với Don Bosco) · Is 64,7
Bắt đầu học một điều gì mới, dễ có tâm lý muốn tự mình mày mò, ngại thừa nhận mình còn non nớt cần người chỉ dạy. Một cậu bé, ngay từ lần gặp đầu tiên với người thầy tương lai của mình, đã ví bản thân như một tấm vải thô, xin được cắt may — một sự khiêm tốn hiếm có ở một đứa trẻ, biết rằng mình cần một bàn tay khác để trở nên điều tốt đẹp hơn.
- 121
"Trước khi các bạn ném đá vào nhau, các bạn hãy nhìn vào Đấng chịu đóng đinh này và ném hòn đá đầu tiên trúng vào đầu tôi đây này!"
Thánh Đa Minh Savio (can ngăn một cuộc ẩu đả) · Ga 8,7
Chứng kiến một cuộc cãi vã sắp bùng thành ẩu đả, phần lớn sẽ chọn đứng ngoài, không muốn dính vào rắc rối của người khác. Một cậu học trò, thấy bạn bè sắp lao vào nhau, đã lao thẳng vào giữa, giơ cao cây thánh giá và thách chính mình chịu đòn đầu tiên — một hành động liều lĩnh chỉ có thể đến từ một người tin rằng ngăn cản điều xấu đáng giá hơn sự an toàn của bản thân.
- 122
"Thưa mẹ kính yêu, mẹ đừng khóc... Con ra đi trước để chờ đón mẹ trên quê trời..."
Thánh Luigi Gonzaga (thư gửi mẹ trước khi qua đời) · 1 Tx 4,13-14
Người sắp mất thường là người cần được an ủi nhất, nhưng có những lúc chính họ lại là người tìm cách an ủi những người ở lại. Một chàng trai trẻ, biết mình chẳng còn bao lâu, đã viết một bức thư không phải để xin xót thương, mà để trấn an người mẹ sẽ ở lại — tình yêu thật sự đôi khi thể hiện rõ nhất không phải lúc nhận, mà lúc còn kịp cho đi lần cuối.
- 123
"Lạy Chúa, xin giữ gìn lòng con và thân xác con được tinh tuyền, để con không bao giờ phải hổ thẹn!"
Thánh Cecilia (cầu nguyện thầm giữa ngày cưới) · Tv 51,12
Giữa một buổi tiệc tùng ồn ào, âm nhạc chói tai, đám đông cuốn theo những thú vui chóng qua, vẫn có thể giữ cho lòng mình một khoảng lặng riêng không ai chạm tới được. Một cô gái, ngay trong chính ngày cưới của mình giữa tiếng nhạc rộn ràng, đã âm thầm cầu xin lòng mình được giữ gìn tinh tuyền — một lời cầu nguyện không ai nghe thấy giữa muôn vàn âm thanh khác.
- 124
"Của lễ tinh tuyền đẹp lòng Thiên Chúa nhất chính là viếng thăm, giúp đỡ những kẻ nghèo hèn, góa bụa trong cơn hoạn nạn."
Thánh Lucia thành Syracuse · Is 58,6-7
Được khuyên nên giữ lại tài sản, sống an nhàn thay vì đem cho hết, lý lẽ ấy nghe rất hợp lý và thực tế. Một thiếu nữ, khi bị dụ dỗ quay về cuộc sống quý tộc sung túc, đã khẳng khái đáp rằng của lễ đẹp lòng Thiên Chúa nhất không phải vàng bạc dâng cúng, mà là việc thăm viếng, giúp đỡ những người nghèo khổ nhất quanh mình.
- 125
"Sự tự do và cao quý đích thực của tôi là được làm tôi tớ của Đức Kitô!"
Thánh Agatha thành Catania · Ga 8,36
Bị người đời cho rằng đang tự hạ thấp mình khi chọn một lối sống khiêm nhường, từ bỏ vị thế, danh vọng mà lẽ ra mình xứng đáng có được. Một thiếu nữ quý tộc, khi bị chất vấn vì sao lại chọn sống như những Kitô hữu tầm thường, đã trả lời rằng tự do thật sự của bà chính là được làm tôi tớ của Đức Kitô — một nghịch lý chỉ người trong cuộc mới hiểu trọn vẹn.
- 126
"Khi anh em chạm vào thân thể người bệnh, hãy chạm vào với sự dịu dàng và cung kính như đang chạm vào chính Mình Thánh Chúa!"
Thánh Camillô de Lellis · Mt 25,36
Chăm sóc một người bệnh lâu ngày, nhất là người khó tính, dễ cáu gắt vì đau đớn, có lúc chỉ muốn làm cho xong việc thật nhanh. Một linh mục từng dạy các cộng sự của mình một điều đơn giản nhưng khó thực hành: mỗi lần chạm vào một người bệnh, hãy chạm như đang chạm vào chính điều thiêng liêng nhất — sự dịu dàng ấy mới là thứ chữa lành nhiều hơn cả thuốc men.
- 127
"Hãy làm cho người ta yêu mến chị em hơn là sợ hãi chị em..."
Thánh Angela Merici · 2 Tm 2,24-25
Muốn ai đó nghe theo mình, cách nhanh nhất trông có vẻ là dùng quyền uy, áp đặt, khiến người ta sợ mà phải tuân theo. Một người phụ nữ sáng lập cả một dòng tu giáo dục, lại dạy ngược lại hoàn toàn: hãy làm sao để người ta yêu mến mình hơn là sợ hãi mình — một bài học khó hơn nhiều so với việc chỉ cần ra lệnh.
- 128
"Tôi chỉ có thể sống bằng tình yêu; thiếu tình yêu, tôi thà chết còn hơn!"
Thánh Margarita Maria Alacoque · 1 Cr 13,1-3
Có những giai đoạn bận rộn đến mức quên hẳn việc nuôi dưỡng tình yêu — với gia đình, với Chúa, với chính bản thân — chỉ còn lại guồng quay công việc trống rỗng. Một nữ tu từng thốt lên rằng mình chỉ có thể sống nhờ tình yêu, thiếu nó thà chết còn hơn — một câu nói nghe có vẻ cực đoan, nhưng lại chạm đúng vào điều khiến một cuộc sống bận rộn trở nên trống rỗng hay ý nghĩa.
- 129
"Khi bạn bị phong ba bão táp của cuộc đời vùi dập... hãy ngước nhìn lên Ngôi Sao Biển, hãy cất tiếng kêu cầu Mẹ Maria!"
Thánh Bênađô Clairvaux · Tv 107,28-30
Giữa một cơn khủng hoảng lớn của đời mình — một quyết định sai lầm, một mối quan hệ đổ vỡ, một giai đoạn mất phương hướng hoàn toàn — rất dễ chìm nghỉm trong chính cơn bão đó mà quên mất còn có một điểm tựa để ngước nhìn lên. Một vị thánh từng khuyên rằng giữa phong ba của cuộc đời, chỉ cần ngước lên một ngôi sao dẫn đường là đủ để không lạc lối hoàn toàn.
- 130
"Không biết Kinh Thánh là không biết Chúa Kitô!"
Thánh Giêrônimô · Rm 10,17
Giữ đạo đều đặn — đi lễ, đọc kinh, làm việc bác ái — nhưng lại hiếm khi thật sự mở Kinh Thánh ra đọc, như thể đó là một cuốn sách dành cho người khác. Một học giả từng dành cả đời dịch thuật Kinh Thánh đã để lại một câu cảnh tỉnh ngắn gọn: không biết cuốn sách ấy, coi như chưa thật sự biết Đấng mà mình vẫn tin theo mỗi ngày.
- 131
"Mỗi khi ngọn lửa dục vọng bùng lên, tôi liền vùi đầu vào việc học các từ vựng tiếng Hípri khô khan, khó nhọc..."
Thánh Giêrônimô (thời ẩn tu sa mạc) · 1 Cr 9,27
Giữa một cơn cám dỗ mạnh mẽ, ngồi yên một chỗ để chống lại nó bằng ý chí thuần túy thường là cách kém hiệu quả nhất. Một tu sĩ ẩn dật giữa sa mạc, mỗi khi dục vọng trỗi dậy, lại vùi đầu vào việc học một thứ ngôn ngữ khó nhằn — không phải để trốn tránh, mà để tìm một việc đủ khó, đủ cuốn hút, giữ tâm trí không còn chỗ cho điều xấu chen vào.
- 132
"Tòa giải tội là một nơi của lòng thương xót, chứ không phải là nơi hành quyết."
Thánh Anphongsô Maria Liguori · Ga 8,11
Trì hoãn việc xưng tội vì sợ bị phán xét, sợ nghe những lời trách móc nặng nề về lỗi lầm của mình. Một vị thánh từng dạy các linh mục của mình một điều đi ngược lại nỗi sợ ấy: tòa giải tội không phải nơi hành quyết, mà là nơi của lòng thương xót — người ngồi đó cần là một người cha dịu hiền, không phải một quan tòa nghiệt ngã.
- 133
"Xin anh em hãy thương xót tôi! Xin đừng chọn tôi, tôi hoàn toàn bất xứng và không đủ khả năng!"
Thánh Giáo hoàng Piô X (khi được bầu chọn) · Xh 4,10
Được trao một trách nhiệm lớn hơn nhiều so với những gì mình nghĩ mình có thể gánh vác, phản ứng đầu tiên thường là muốn từ chối, muốn tìm ai khác thay thế. Một vị hồng y, khi biết mình sắp được bầu lên vị trí cao nhất Giáo hội, đã khóc lóc van xin đừng chọn mình — sự bất xứng ông cảm nhận không phải là điểm yếu, mà chính là điều khiến ông trở thành người phù hợp nhất.
- 134
"Tôi chỉ chúc lành cho Hòa Bình, chứ tôi không bao giờ chúc lành cho chiến tranh!"
Thánh Giáo hoàng Piô X · Mt 5,9
Bị yêu cầu chúc phúc hay ủng hộ điều mình biết rõ là sai, dù người yêu cầu có địa vị cao đến đâu, vẫn có một ranh giới không thể vượt qua. Một vị Giáo hoàng, khi được xin ban phép lành cho một đội quân sắp ra trận, đã dứt khoát từ chối — ông chỉ chúc lành cho hòa bình, không bao giờ cho chiến tranh, dù điều đó có thể khiến một đế quốc hùng mạnh phật lòng.
- 135
"Thưa quan lớn, đây chính là kho báu vĩ đại của Giáo hội chúng tôi!"
Thánh Lôrensô Rôma (chỉ vào đám người nghèo, tàn tật) · 2 Cr 8,9
Được yêu cầu trưng ra những gì quý giá nhất mình đang giữ, phản xạ thường là nghĩ ngay đến tiền bạc, tài sản, những thứ có thể cân đo đong đếm được. Một thầy phó tế, khi bị đòi nộp kho báu của Giáo hội, đã dẫn ra một đám người nghèo khổ, tàn tật — đây mới chính là kho báu thật sự, ông nói, khiến kẻ đòi của phải sững sờ vì không hiểu nổi một thứ giàu có không nằm trong túi tiền.
- 136
"Này các ông, thịt phía bên này đã chín vàng rồi đấy, xin mời lật sang phía bên kia mà ăn đi!"
Thánh Lôrensô Rôma (khi bị thiêu trên vỉ sắt) · Rm 8,38-39
Đối diện với một nỗi đau cùng cực, phần lớn con người sẽ chỉ còn biết rên xiết, van xin, không còn tâm trí cho bất cứ điều gì khác. Một vị tử đạo, giữa lúc bị thiêu sống, lại còn đủ bình tĩnh để buông một câu đùa hóm hỉnh với chính kẻ hành hình mình — một sự bình an vượt xa lý giải thông thường, chỉ có thể đến từ một niềm tin đã vượt hẳn ra ngoài nỗi sợ cái chết.
- 137
"Mỗi ngày tôi cầu nguyện cả trăm lần, và ban đêm cũng thế..."
Thánh Patriciô (thời làm nô lệ chăn cừu) · 1 Tx 5,17
Giữa một hoàn cảnh sống khắc nghiệt nhất — đói rét, cô đơn, bị đối xử như một món đồ vô giá trị — dường như chẳng còn chỗ nào cho một đời sống thiêng liêng có thể lớn lên. Một chàng trai bị bắt làm nô lệ chăn cừu giữa vùng đất lạ đã tìm thấy Thiên Chúa chính giữa nơi khắc nghiệt ấy, cầu nguyện không ngừng ngày này qua ngày khác — đôi khi hoàn cảnh tệ nhất lại là nơi đức tin lớn lên mạnh mẽ nhất.
- 138
"Malòlelei... Tốt lành thay... Sự chết đối với tôi là một mối lợi!"
Thánh Phêrô Chanel (lời cuối cùng, bằng thổ ngữ Futuna) · Pl 1,21
Bị tấn công dã man, đổ máu, gần kề cái chết — không mấy ai còn nghĩ được điều gì khác ngoài nỗi đau và sự sợ hãi lúc đó. Một nhà truyền giáo, trong những giây phút cuối cùng bị đánh đến chết, vẫn thì thầm được một lời tha thứ bằng chính ngôn ngữ của những người đang hại mình — coi cái chết ấy không phải một mất mát, mà một mối lợi, vì nó đưa ông đến gần hơn với điều ông vẫn tin suốt đời.
- 139
"Nếu chúng ta không cùng chịu đau khổ với Người, làm sao chúng ta có thể được chung phần vinh quang với Người?"
Thánh Anrê Kim Taegon (thư mục vụ cuối cùng từ trong ngục) · Rm 8,17-18
Viết những dòng cuối cùng trong đời, phần lớn sẽ dành cho những lời trăn trối riêng tư, những điều chưa kịp nói với người thân. Một linh mục trẻ, từ trong ngục tối trước giờ hành hình, lại dành bức thư cuối cùng của mình để động viên toàn thể cộng đoàn tín hữu giữ vững đức tin — ngay cả trong giờ phút riêng tư nhất của đời mình, mối bận tâm lớn nhất vẫn là những người ở lại.
- 140
"Tôi là một Kitô hữu, và tôi sẵn sàng chết vì Chúa! Dù có phải chịu trăm ngàn cái chết, tôi cũng quyết không bao giờ chối bỏ đức tin của tôi!"
Thánh Lôrensô Ruiz (sau một phút giây dao động, rút lại câu hỏi xin tha mạng) · Kh 2,10
Có những lúc, giữa một thử thách quá sức chịu đựng, lòng dao động, muốn tìm một lối thoát dễ dàng hơn, dù chỉ trong khoảnh khắc. Một người chồng, người cha, giữa cực hình tra tấn dã man, đã có một phút giây yếu lòng hỏi liệu có đường lui hay không — nhưng ngay sau đó đã rút lại câu hỏi ấy, đứng vững đến cùng. Yếu lòng một khoảnh khắc không làm mất đi một đời trung tín, miễn là còn kịp đứng dậy.
- 141
"Chúng tôi đã gặp Đấng Mêsia!"
Thánh Anrê (chạy đi tìm anh trai Simon) · 1 Ga 1,3
Nhận được một tin quan trọng, một phát hiện thay đổi cách nhìn cuộc sống, việc đầu tiên nhiều người làm là chạy đi kể ngay cho người thân thiết nhất, không giữ riêng cho mình dù chỉ một khắc. Một người đánh cá, ngay sau lần đầu gặp gỡ một người lạ bên bờ sông, đã lập tức chạy tìm anh trai để chia sẻ — tin vui thật sự chỉ trọn vẹn khi được trao đi, không phải khi được giữ lại.
- 142
"Nhưng bấy nhiêu thì thấm vào đâu với ngần ấy người?"
Thánh Anrê (trước phép lạ hóa bánh ra nhiều) · Dcr 4,10
Đứng trước một nhu cầu lớn hơn nhiều lần những gì mình có trong tay, phản ứng tự nhiên là buông xuôi vì thấy phần đóng góp của mình quá nhỏ bé, chẳng thấm vào đâu. Một môn đệ, khi được hỏi có gì để giải quyết cơn đói của cả đám đông, chỉ tìm ra năm chiếc bánh và hai con cá của một cậu bé — bản thân ông cũng không tin nó đủ, nhưng vẫn mang đến đúng chỗ, đúng người, rồi để phần còn lại xảy ra.
- 143
"Các con có uống nổi chén Thầy sắp uống không?" — "Thưa được."
Đức Giêsu và Thánh Giacôbê Tiền · Mt 20,28
Được hỏi liệu có sẵn sàng gánh chịu phần khó khăn nhất của một hành trình hay không, nhiều người trả lời ngay mà chưa kịp hiểu hết cái giá phải trả. Hai anh em môn đệ từng đáp "có" thật nhanh trước một câu hỏi về đau khổ, trong khi đầu óc vẫn đang mơ về vinh quang — chỉ sau này họ mới hiểu, đồng ý đi theo một con đường không có nghĩa là đã hiểu hết con đường ấy sẽ dẫn tới đâu.
- 144
"Thưa Thầy, xin tỏ cho chúng con thấy Chúa Cha, như thế là chúng con mãn nguyện rồi."
Thánh Philípphê Tông Đồ · Ga 14,9
Có những lúc chỉ ước ao được nhìn thấy rõ ràng, tận mắt, một bằng chứng chắc chắn nào đó để lòng tin bớt chông chênh. Một môn đệ từng thưa thẳng với Thầy mình một điều rất người: chỉ cần cho tôi thấy, thế là đủ. Nhưng có những điều lớn lao nhất lại không đến qua một lần nhìn thấy trực tiếp, mà qua một sự hiện diện đã ở bên mình từ rất lâu mà chưa nhận ra.
- 145
"Hãy theo Ta."
Đức Giêsu gọi Thánh Philípphê · Gr 1,7-8
Một lời mời gọi ngắn gọn, không lời giải thích, không cam kết trước sẽ ra sao — đôi khi chính là lúc cần một quyết định dứt khoát nhất chứ không phải một bản kế hoạch chi tiết. Một người đánh cá, chỉ nghe đúng hai từ, đã bước theo ngay lập tức, như thể đã chờ đợi câu nói ấy từ rất lâu rồi mà không hề hay biết.
- 146
"Người khỏe mạnh không cần thầy thuốc, người đau ốm mới cần."
Đức Giêsu (về việc đồng bàn với Mátthêu và phường thu thuế) · 1 Tm 1,15
Bị người đời gán cho một cái mác xấu vì quá khứ hay công việc mình từng làm, rất khó để tin rằng vẫn còn ai đó sẵn lòng ngồi ăn cùng bàn với mình. Một người thu thuế, bị cả xã hội quay lưng, đã nghe được một lời giải thích ngắn gọn về lý do một vị Thầy chọn đến gần mình: người khỏe mạnh không cần thầy thuốc, chỉ người đau ốm mới cần — không ai bị loại trừ khỏi lòng thương xót vì lý lịch của mình.
- 147
"Lạy Chúa, Chúa thấu suốt lòng mọi người, xin chỉ cho chúng con biết trong hai người này, Chúa đã chọn ai..."
Cộng đoàn tiên khởi, trước khi chọn Thánh Matthia · Cv 15,28
Đứng trước một quyết định quan trọng liên quan đến người khác — chọn ai, tin ai, giao việc cho ai — dễ để cảm tình cá nhân len vào, dù không cố ý. Một cộng đoàn, trước khi chọn ra người thay thế một vị trí quan trọng, đã cùng nhau cầu nguyện xin được soi sáng thay vì tự quyết theo sở thích riêng — khiêm tốn nhận ra giới hạn của lý trí mình đôi khi lại là bước đầu tiên để chọn đúng.
- 148
"Đừng để ai khinh dể con vì con còn trẻ. Nhưng con hãy nên gương mẫu cho các tín hữu..."
Thánh Phaolô nói với Thánh Timôthê · 1 Cr 16,13-14
Bị coi thường, không được lắng nghe nghiêm túc chỉ vì còn trẻ, thiếu kinh nghiệm, là một cảm giác quen thuộc với bất kỳ ai mới bắt đầu một vai trò lớn. Một người thầy từng dặn học trò trẻ tuổi của mình đừng để ai khinh dể vì tuổi tác, nhưng hãy để chính lời nói, cách sống của mình trở thành bằng chứng — uy tín không đến từ số năm sống, mà từ những gì được sống ra mỗi ngày.
- 149
"Con hãy cố gắng đến với thầy trước mùa đông!"
Thánh Phaolô (thư cuối cùng gửi Timôthê, từ trong ngục) · Cn 27,17
Một lời nhắn ngắn ngủi, không hoa mỹ, chỉ đơn giản là muốn gặp lại ai đó trước khi quá muộn. Một người thầy già, từ trong ngục tối, đã viết cho học trò yêu quý của mình một câu giục giã đầy nhớ nhung — hãy đến trước mùa đông — không phải một mệnh lệnh, mà là tiếng lòng của một người đang cô đơn, chỉ mong được gặp một gương mặt thân quen thêm một lần.
- 150
"Mẹ tha lỗi cho con, con đi để trở thành vị thánh!"
Thánh Gêrađô Majella (mảnh giấy để lại khi trốn theo ơn gọi) · Mt 10,37
Rời khỏi một mái nhà quen thuộc để theo đuổi một điều mình tin là đúng, dù biết sẽ khiến người thân đau lòng, là một trong những quyết định khó khăn nhất đời người. Một chàng trai trẻ, khi trốn đi theo tiếng gọi ơn thánh, chỉ để lại một mảnh giấy ngắn xin lỗi mẹ — không phải vì thiếu tình yêu dành cho gia đình, mà vì có một tiếng gọi khác lớn hơn cả nỗi sợ làm mẹ buồn.
- 151
"Luật dòng dạy chúng con phải kiên nhẫn chịu đựng sự sửa phạt và không được tự bào chữa."
Thánh Gêrađô Majella (khi bị buộc tội oan) · 1 Pr 2,23
Bị đổ oan, bị nghi ngờ về một chuyện mình không hề làm, bản năng đầu tiên luôn là thanh minh, giải thích, chứng minh mình trong sạch bằng mọi giá. Một thầy dòng, khi bị buộc tội oan và chịu phạt, đã chọn im lặng không tự bào chữa — không phải vì yếu đuối, mà vì tin rằng sự thật rồi sẽ tự lộ ra đúng lúc, không cần mình phải gấp gáp tranh biện.
- 152
"Tôi không làm phép lạ nào cả! Chính Chúa chữa lành... Tôi chỉ là con lừa nhỏ của thánh Giuse mà thôi!"
Thánh Anrê Bessette · 1 Cr 1,27
Được ca ngợi vì một việc tốt mình vừa làm, phản xạ tự nhiên là muốn nhận lấy chút công lao, dù chỉ để cảm thấy mình có giá trị. Một thầy dòng, khi được xem là người làm phép lạ, chỉ khăng khăng phủ nhận và ví mình như một con vật thồ hàng bé nhỏ — bởi ông hiểu, điều lớn lao thật sự chưa bao giờ đến từ chính ông, chỉ đi qua ông mà thôi.
- 153
"Thưa các thầy, tôi xin gửi đến các thầy một vị thánh; thế nhưng con người này chẳng biết làm gì cả đâu!"
Cha xứ André Provençal (thư giới thiệu thầy Anrê Bessette vào dòng) · Lc 1,52
Giới thiệu ai đó cho một công việc quan trọng, thường người ta chỉ nói về những điểm mạnh, những thành tích đáng nể. Một linh mục, khi viết thư giới thiệu một chàng trai vào dòng tu, lại nói thẳng anh ta chẳng biết làm gì cả — nhưng vẫn gọi anh là một vị thánh, như thể ông đã nhìn thấy trước một điều mà chính bản thân ứng viên còn chưa hề nhận ra.
- 154
"Thưa cha, con luôn tôn kính và yêu mến cha hơn hết mọi người trên đời. Nhưng con phải vâng lời Thiên Chúa là Cha trên trời trước hết."
Thánh Stanislao Kostka (thư gửi cha) · Cv 5,29
Phải chọn giữa việc làm hài lòng cha mẹ và đi theo một tiếng gọi khác trong lòng mình, là một trong những cuộc giằng xé khó nói ra nhất. Một cậu bé, khi viết thư cho cha, đã không hề giấu giếm tình yêu và lòng kính trọng dành cho ông, nhưng vẫn dứt khoát khẳng định một điều còn lớn hơn cả chữ hiếu — có những tiếng gọi, một khi đã nghe thấy, không thể giả vờ như chưa từng nghe.
- 155
"Tôi sinh ra để dành cho những điều cao cả hơn!"
Thánh Stanislao Kostka · Ep 2,10
Cảm thấy cuộc sống hiện tại quá nhỏ bé, tầm thường so với những gì mình cảm nhận mình được sinh ra để làm, là một nỗi khắc khoải khó gọi tên ở nhiều người trẻ. Một cậu bé, giữa một cuộc đời còn rất ngắn ngủi, đã để lại một câu nói như một lời tiên tri về chính mình — không phải kiêu ngạo, mà là một linh cảm sâu xa rằng đời mình được dành cho một điều gì đó vượt xa những gì mắt thường có thể thấy.
- 156
"Lạy Chúa, sức khỏe đồng áng của con đã mất; giờ đây xin Chúa hãy dạy cho con biết con phải làm gì để phục vụ Chúa!"
Thánh Maria Domenica Mazzarello · Tv 32,8
Mất đi khả năng làm công việc mình vẫn quen làm — vì bệnh tật, vì tuổi tác, vì một biến cố bất ngờ — có thể khiến người ta cảm thấy mất luôn cả mục đích sống. Một người phụ nữ trẻ, khi không còn đủ sức làm nông như trước, đã không than trách, chỉ quỳ xuống hỏi Chúa mình nên làm gì tiếp theo — một câu hỏi mở ra cả một cuộc đời mới mà bà chưa từng hình dung trước đó.
- 157
"Lạy Chúa, xin thương xót những con người khốn khổ này! Xin cho con một ngày nào đó được mở một bệnh viện..."
Thánh Gioan Thiên Chúa (từ trong ngục, khi bị giam chung với bệnh nhân tâm thần) · Lc 10,34
Chứng kiến ai đó bị đối xử tàn nhẫn chỉ vì bệnh tật, vì khác biệt, mà không có ai đứng ra bênh vực, là một trải nghiệm ám ảnh khó quên. Một người từng bị giam chung với những bệnh nhân tâm thần bị đối xử như súc vật, đã không chỉ đau lòng suông, mà cầu xin được chính mình mở ra một nơi để những con người ấy được chăm sóc bằng tình thương thay vì roi vọt — nỗi đau chứng kiến, khi đủ sâu, có thể trở thành một sứ mạng.
- 158
"Hỡi anh em, hãy làm việc thiện cho chính bản thân mình! Vì lòng mến Chúa, hãy làm việc thiện!"
Thánh Gioan Thiên Chúa (kêu gọi trên đường phố Granada) · Gl 6,9-10
Làm việc thiện lâu ngày mà không thấy kết quả rõ ràng, dễ nản lòng, tự hỏi liệu có đáng công sức bỏ ra hay không. Một người từng đi khắp phố phường kêu gọi người ta làm điều thiện — không phải cho ai khác, mà cho chính linh hồn mình — nhắc một điều dễ quên: làm điều tốt trước hết là chữa lành cho chính người làm, trước khi chạm đến bất kỳ ai khác.
- 159
"Nếu lúc bấy giờ tôi biết được rằng sự giúp đỡ ban đầu ấy cuối cùng sẽ kéo tôi vào việc phải sống trọn đời với những người thầy giáo nghèo hèn, thì tôi đã rụt tay lại ngay từ đầu!"
Thánh Gioan La San · Lc 9,62
Nhận giúp đỡ ai đó một lần, rồi vô tình bị cuốn vào một trách nhiệm lớn hơn nhiều so với dự tính ban đầu, là điều không hiếm gặp trong đời. Một linh mục, sau này nhìn lại, thành thật thú nhận rằng nếu biết trước việc giúp đỡ nhỏ ban đầu sẽ kéo cả đời mình vào một sứ mạng lớn lao, có lẽ ông đã rụt tay lại — nhưng chính vì không biết trước, ông đã bước đi, và con đường ấy hóa ra lại đúng là con đường của đời ông.
- 160
"Em xin anh thì anh không thèm nghe em; em liền xin Chúa của em, và Người đã lập tức nhậm lời em!"
Thánh Scholastica (nói với anh trai, Thánh Biển Đức) · Gc 5,16
Xin ai đó ở lại thêm một chút, dành thêm chút thời gian cho mình, mà bị từ chối vì lý do rất hợp lý, là một nỗi buồn nhỏ nhưng có thật. Một người em gái, biết thời gian bên anh trai mình chẳng còn nhiều, đã không xin nữa mà cầu nguyện — và điều cô xin bằng lời cầu ấy đã đến nhanh hơn cả điều cô xin bằng lời nói, như một minh chứng rằng tình yêu chân thành luôn có một sức mạnh riêng.
- 161
"Chúng ta muốn xây dựng một đồi Canvê nơi đây; vậy thì chúng ta hãy xây dựng đồi Canvê ấy ngay trong chính trái tim của chúng ta!"
Thánh Louis-Marie Grignion de Montfort (khi công trình bị phá hủy) · 1 Cr 3,16
Chứng kiến một công trình mình dồn hết tâm huyết đổ sụp trong phút chốc, phản ứng thường thấy là giận dữ, oán trách hoàn cảnh hay chính mình. Một linh mục, khi thấy đài kỷ niệm mình dựng lên bị phá hủy trong đêm, đã bình thản quỳ xuống và nói một câu đầy ý nghĩa — nếu công trình bên ngoài không đứng vững được, thì hãy xây chính công trình ấy vững chắc hơn, ngay trong lòng mình.
- 162
"Tôi đã tìm thấy thiên đàng của tôi trên mặt đất, bởi vì thiên đàng chính là Thiên Chúa, và Thiên Chúa đang ở trong linh hồn tôi!"
Thánh Êlisabét Chúa Ba Ngôi · Ga 14,23
Sống giữa bao bổn phận đời thường — công việc, gia đình, những cuộc gặp gỡ xã giao không thể tránh — mà vẫn có thể giữ một khoảng lặng bên trong không ai chạm tới được. Một nữ tu từng gọi tâm hồn mình là một "thiên đàng trên mặt đất", không phải vì hoàn cảnh sống dễ chịu, mà vì đã học được cách mang theo sự hiện diện thiêng liêng ấy vào giữa mọi bận rộn của đời sống.
- 163
"Chúa Giêsu là niềm vui duy nhất của tôi!"
Thánh Têrêsa thành Andes · Tv 16,11
Đi tìm niềm vui qua hết thứ này đến thứ khác — một chuyến đi, một món đồ mới, một mối quan hệ — rồi nhận ra niềm vui ấy cứ nhạt dần rất nhanh sau đó. Một nữ tu trẻ, sau khi từ bỏ mọi thứ để bước vào đời sống ẩn tu, chỉ để lại một câu ngắn gọn đúc kết cả cuộc tìm kiếm của mình: niềm vui duy nhất, hóa ra, chưa bao giờ nằm ở những thứ cứ phải đi tìm thêm mãi.
- 164
"Hỡi các chiến sĩ dũng cảm của Đức Kitô!... Hãy nhìn lên trời cao, nơi Đức Kitô đang mở rộng vòng tay chờ đón các anh!"
Thánh Sêbastianô (khích lệ hai tù nhân sắp bị hành hình) · Dt 12,1-2
Giữa một thử thách kéo dài, khi ý chí đã gần cạn, đôi khi chỉ cần một người đứng bên cạnh nhắc nhở rằng chặng đường gian khổ nhất cũng chính là chặng gần đích nhất. Một người lính, giữa lúc hai người bạn tù sắp gục ngã vì tuyệt vọng, đã không an ủi suông mà thẳng thắn nhắc họ đừng để những giọt nước mắt của một khoảnh khắc yếu lòng đánh đổi lấy điều họ đã kiên trì theo đuổi bấy lâu.
- 165
"Tôi là Sêbastianô đây! Đức Kitô đã cứu sống tôi để tôi đứng đây tố cáo trước mặt ngài sự bất công tàn bạo của ngài!"
Thánh Sêbastianô (đứng ra tố cáo hoàng đế Điôclêcianô) · Mt 5,10
Đứng trước một bất công rõ ràng, nhiều người chọn im lặng vì sợ liên lụy, sợ mất đi vị trí, sợ những gì mình đang có. Một người từng được trọng dụng, khi biết rõ mình có thể mất tất cả, đã không chọn im lặng mà đứng thẳng ra tố cáo sự tàn bạo ngay trước mặt kẻ quyền lực nhất — cái giá phải trả rất rõ ràng, nhưng ông vẫn chọn nói.
- 166
"Anh chị em hãy ôm hôn và vuốt ve những đứa con thơ của mình, và hãy nói với chúng rằng: Đây là cái ôm hôn của Đức Giáo hoàng gửi cho các con!"
Thánh Giáo hoàng Gioan XXIII ("Diễn văn ánh trăng") · Mc 10,14
Nghe một bài diễn văn trang trọng, đầy thuật ngữ cao siêu, thường khó mà chạm được vào lòng người nghe bằng một lời nói giản dị, gần gũi. Một vị lãnh đạo tôn giáo cao nhất, thay vì giảng một bài thần học phức tạp, chỉ nhắn nhủ mọi người về nhà hãy ôm hôn con cái mình — đôi khi điều chạm đến trái tim nhất lại là điều đơn sơ nhất, không cần một chữ nghĩa cầu kỳ nào.
- 167
"Hãy mở toang mọi cánh cửa sổ của Giáo hội ra, để luồng gió mát lành của Chúa Thánh Thần ùa vào làm mới lại dung mạo Hội Thánh."
Thánh Giáo hoàng Gioan XXIII · Kh 3,20
Ở một vị trí được kỳ vọng sẽ chỉ giữ mọi thứ nguyên trạng, an toàn, không thay đổi gì lớn, có người vẫn chọn làm điều ngược lại hoàn toàn. Một vị lãnh đạo già nua, bị nhiều người nghĩ chỉ là một lựa chọn tạm thời, lại quyết định mở tung mọi cánh cửa đang đóng kín — đôi khi sự đổi mới lớn nhất đến từ người ít ai ngờ tới nhất.
- 168
"Lạy Chúa, này con đây, con xin đến cùng Chúa."
Thánh Carôlô Borrômêô (lời cuối cùng) · Tv 31,6
Đối diện với giờ phút cuối cùng của đời mình, sau một cuộc đời cống hiến không ngừng nghỉ, không cần thêm lời trăn trối dài dòng nào nữa. Một vị giám mục, người từng chọn ở lại giữa thành phố đang có dịch bệnh khi mọi người khác đã bỏ chạy, chỉ thì thầm một câu ngắn gọn trước khi nhắm mắt — mọi thứ cần làm đã làm xong, giờ chỉ còn lại một việc: bước đến cùng Đấng mình đã phục vụ cả đời.
- 169
"Thưa ông, chúng tôi muốn gặp Đức Giêsu."
Những người Hy Lạp mộ đạo, nhờ Philípphê dẫn đường · Gr 29,13
Muốn gặp một ai đó quan trọng, nhưng không biết cách nào tiếp cận trực tiếp, đành nhờ một người quen giới thiệu, dẫn đường giúp mình. Vài người ngoại quốc mộ đạo, muốn gặp Đức Giêsu giữa đám đông đông đúc, đã rụt rè tìm đến một môn đệ nhờ giúp đỡ — đôi khi hành trình tìm kiếm điều thiêng liêng không phải một mình, mà cần có ai đó sẵn lòng dẫn đường.
- 170
"Ta trao phó những đứa trẻ này cho con!"
Lời trong thị kiến của Thánh Maria Domenica Mazzarello · Mt 18,5
Được giao một trách nhiệm lớn với những con người dễ tổn thương nhất — trẻ nhỏ, người yếu thế — cảm giác không đủ khả năng để đảm đương là điều dễ hiểu. Một người phụ nữ, trong một thị kiến, đã nghe được một lời trao phó ngắn gọn về những đứa trẻ cần được chăm sóc — không phải vì bà đã sẵn sàng, mà vì có một niềm tin rằng khi được trao phó, sức mạnh cần thiết cũng sẽ được ban kèm theo.